سپرده شد عينى و اثرى از او باقى نماند « 1 » . مؤلف : داستان محشى بن حمير در تعدادى از روايات وارد شده ، چيزى كه هست به فرضى هم كه صحيح باشند مستلزم آن نيست كه بگوئيم آيه شريفه در باره آن نازل شده . علاوه بر اينكه ، ميان مضمون اين روايات و مضمون آيات تفاوت بسيارى است . و بر ما هم واجب نيست كه بهر داستانى از داستانهاى زمان رسول خدا ( ص ) برمىخوريم - و آن داستان هر چه باشد - آن را به يكى از آيات قرآن ببنديم ، آن گاه آيه را به همان داستان تفسير نموده و آن را حاكم بر آيه قرار دهيم . و در الدر المنثور است كه ابن جرير ، ابن منذر ، ابن ابى حاتم و ابو الشيخ از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت : چقدر امشب شبيه ديشب است « 2 » . آن گاه آيه * ( « كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً ) * . . . * ( وَخُضْتُمْ كَالَّذِي خاضُوا » ) * را تلاوت نموده ، گفت : مقصود بنى اسرائيلاند كه اينك ما مسلمانان هم داريم مثل آنها مىشويم ، و به آن خدايى كه جان من در دست اوست روش يهود را آن چنان پيروى خواهيد كرد كه حتى اگر ايشان به سوراخ سوسمارى بروند شما هم بدنبالشان خواهيد رفت « 3 » . مؤلف : اين روايت را مجمع البيان نيز از ابن عباس نقل كرده است « 4 » . و نيز در مجمع البيان از تفسير ثعلبى از ابى هريره از ابى سعيد خدرى از رسول خدا ( ص ) نقل شده كه فرمود : شما مسلمانان نيز روشى را پيش خواهيد گرفت كه امم گذشته پيمودند ، ذراع به ذراع وجب به وجب و باع به باع « 5 » ، حتى اگر يكى از ايشان به درون سوراخ سوسمارى درآيد شما نيز در خواهيد آمد . گفتند : يا رسول خدا همانطورى كه فارسيان و روميان و اهل كتاب كردند ؟ فرمود : پس اينكه گفتم امم گذشته مقصودم چه بود ، مگر غير از اينها كه نام بردى مردم ديگرى هم هستند ؟ « 6 » و نيز در همان كتاب از تفسير ثعلبى از حذيفه منقول است كه : منافقينى كه امروز در

--> ( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 254 ( 2 ) اين جمله يكى از مثالهاى عرب است كه وقتى مىخواهند بگويند چقدر اين داستان شبيه به آن داستان و آن پيش آمد است مىگويند « چقدر امشب شبيه ديشب است » . ( 3 ) الدر المنثور ج 3 ص 255 ( 4 ) مجمع البيان ج 5 ص 49 ( 5 ) فاصله ميان دو دست باز را « باع » گويند . ( 6 ) مجمع البيان ج 5 ص 49