جمله * ( « وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ » ) * نيز مؤمنين حقيقى از همان عده خواهند بود ، همانطورى كه در آيه « وَلَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّه وَرَسُولُه » هم به همين معنا اطلاق شده است . بعضى « 1 » گفته‌اند : حرف « لام » در جمله * ( « وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ » ) * براى متعدى كردن آمده هم چنان كه حرف « باء » در جمله * ( « يُؤْمِنُ بِاللَّه » ) * براى متعدى كردن است ، پس نتيجه گرفته‌اند كه كلمه ايمان با هر دوى آنها متعدى مىشود ، به شهادت آيات : « فَآمَنَ لَه لُوطٌ » « 2 » و « فَما آمَنَ لِمُوسى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِه » « 3 » و « أنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الأَرْذَلُونَ » « 4 » كه در همه آنها حرف « لام » كار « باء » را انجام داده است . بعضى « 5 » ديگر گفته‌اند : لفظ « لام » به طريقه تضمين جريان يافته و معناى « ميل » را افاده مىكند و با به كار رفتن آن ، معناى آيه چنين است : « رسول خدا ( ص ) مايل است به مؤمنين در حالى كه به آنها ايمان دارد ، و يا ايمان مىآورد به آنها در حالى كه ميل دارد به ايشان » . اين دو وجه هر چند در جاى خود صحيح است ، و براى مساله مورد بحث توجيه خوبى است ، و ليكن تفكيكى كه در جمله * ( « يُؤْمِنُ بِاللَّه وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ » ) * ميان « يؤمن » اول « و يؤمن » دوم وجود دارد اين دو وجه را بعيد به نظر مىرساند ، براى اينكه بنا بر اين وجه ، ديگر هيچ حاجتى به اين تفكيك به نظر نمىرسد ، و ممكن بود بفرمايد : « يؤمن باللَّه و للمؤمنين » . مگر اينكه گفته شود اين تفكيك صرفا به منظور تفنن در تعبير بوده ، و ليكن بهر تقدير نتيجه همان نتيجه سابق است ، و ايمان رسول خدا ( ص ) به مؤمنين تنها مختص به مخبرين نبوده تا در نتيجه اخبار آنها را تصديق كند و ديگران را وقتى سعايت شوند مورد مؤاخذه قرار دهد . بلكه ايمان رسول خدا ايمانى بود كه شامل جميع مؤمنين مىشد ، پس مخبر را در خبرش تصديق مىكرد و نيز مخبر عنه را تصديق مىكرد به اين صورت كه كارش را حمل بر صحت مىكرد و او را مورد مؤاخذه قرار نمىداد - دقت كنيد . در اينجا سؤالى باقى مىماند ، و آن اينكه چرا در آيه مورد بحث رسول خدا ( ص ) را تنها رحمت آن كسانى معرفى كرده كه ايمان دارند ، ولى در آيه

--> ( 1 ) تفسير المنار ج 10 ص 519 و مجموعة التفاسير ج 3 ص 149 ( 2 ) سوره عنكبوت آيه 26 ( 3 ) سوره يونس آيه 83 ( 4 ) سوره شعراء آيه 111 ( 5 ) تفسير المنار ج 10 ص 519