به طرف يثرب مىروم . گفت : حال كه بدان طرف مىروى راهى به تو نشان مىدهم كه احدى آن راه را بلد نيست . فرمود : پس به نزد على برو و به وى بشارت بده كه خداوند به من اجازه مهاجرت داده ، اينك اسباب سفر و مركب برايم آماده ساز . ابو بكر هم گفت نزد اسماء دخترم برو و به وى بگو براى من زاد و دو مركب فراهم كند و داستان ما را به عامر بن فهيره « 1 » اعلام بدار و به وى بگو زاد و دو راحله مرا بردارد و بياورد . ابن اريقط نزد على ( ع ) رفت و داستان را به عرضش رسانيد . على بن ابى طالب ( ع ) زاد و راحله را براى آن حضرت فرستاد . عامر بن فهيره هم زاد و دو راحله ابى بكر را آورد . رسول خدا ( ص ) از غار بيرون آمد و سوار شد و ابن اريقط آن جناب را از راه نخله كه در ميان كوه ها بسوى مدينه امتداد داشت حركت داد و هيچ جا به جاده معمولى برنخوردند . مگر در « قديد » كه در آنجا به منزل ام معبد درآمدند . راوى مىگويد : انصار از بيرون آمدن رسول خدا ( ص ) از مكه خبردار شده بودند و در انتظار رسيدنش دقيقه شمارى مىكردند تا آنكه در محله قبا ( در آن نقطه اى كه بعدا به صورت مسجد قبا درآمد ) او را بديدند و چيزى نگذشت كه خبر ورودش در همه شهر پيچيد . زن و مرد خوشحال و خندان و به يكديگر بشارتگويان به استقبالش شتافتند « 2 » . مؤلف : اخبار در داستان هجرت رسول خدا ( ص ) و جزئيات آن بسيار زياد است كه هم شيعه آنها را روايت كرده‌اند و هم سنى . و ليكن با همه زياديش آن قدر ضد و نقيض يكديگرند كه نمىتوان در اين كتاب به نقد و بررسى آنها پرداخت و داستان واقعى را از ميان آنها استخراج كرد . و ما از ميان همه آنها آن مقدارى را كه بر اجمال قضيه دلالت كند و تقريبا مورد اتفاق شيعه و سنى هم باشد نقل كرديم ، و همين مقدار كافى است . و در الدر المنثور چنين آمده كه : خيثمة بن سليمان طرابلسى در كتاب خود كه در فضائل صحابه نوشته و نيز ابن عساكر از على بن ابى طالب روايت كرده‌اند كه فرمود : خداى تعالى همه مردم معاصر رسول خدا ( ص ) را مذمت كرده و تنها ابو بكر را مدح نموده و فرمود : * ( « إِلَّا تَنْصُرُوه فَقَدْ نَصَرَه اللَّه إِذْ أَخْرَجَه الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِه لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّه مَعَنا » ) * « 3 » . مؤلف : نقد اين بحث ، در مضامين آياتى كه در بر دارنده اين قضيه‌اند و همچنين

--> ( 1 ) عامر بن فهيره قبلا از غلامان ابى بكر بوده و بعدا اسلام آورده است . ( 2 ) اعلام الورى ط بيروت ص 73 . و قصص الانبياء . ( 3 ) الدر المنثور ج 3 ص 241