حبان ، طبرانى ، ابو الشيخ و ابن مردويه از نعمان بن بشير روايت كرده‌اند كه گفت : من با چند نفر از صحابه نزديك منبر رسول خدا ( ص ) بودم ، يكى از ايشان گفت : من بعد از اسلام باك ندارم از اينكه هيچ عملى براى خدا انجام ندهم مگر سقايت حاجيان را ، ديگرى گفت : بلكه عمارت مسجد الحرام را ، سومى گفت : بلكه جهاد در راه خدا از همه آنچه گفتيد بهتر و بالاتر است . عمر وقتى اين قضيه را شنيد از در توبيخ گفت : اين قدر پهلوى منبر رسول خدا ( ص ) آن هم در روز جمعه صدا بلند نكنيد ، بگذاريد وقتى نماز جمعه تمام شد من خود نزد رسول خدا ( ص ) مىروم ، و در آنچه شما اختلاف مىكنيد از ايشان مىپرسم . در اين ماجرا بود كه خداى تعالى آيه * ( « أجَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَعِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » ) * را تا جمله « * ( وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ » ) * نازل كرد « 1 » . مؤلف : صاحب المنار در تفسير آيه مورد بحث بعد از نقل اين چهار روايت اخير گفته است : از اين روايات آن روايتى كه مىشود مورد اعتماد قرار گيرد روايت نعمان است كه هم سندش صحيح است ، و هم مضمونش با آياتى كه دلالت دارد بر اينكه موضوع آيه مورد بحث ، برابرى و يا نابرابرى خدمت خانه و پرده دارى آن - كه از قبيل كارهاى نيكى است كه هم آسان است و هم لذت بخش - با ايمان و جهاد با جان و مال و مهاجرت - كه شاقترين عبادات نفسانى ، بدنى و مالى است - مطابقت دارد ، و ليكن آيات قرآنى همه اين روايات را رد مىكند « 2 » . اما اينكه گفت : روايت نعمان بخاطر صحت سند بر ساير روايات رجحان دارد ، صحيح نيست ، زيرا اولا روايت قرظى در مضمونش مطابق با روايتى است كه حاكم در مستدرك آورده ، و آن را صحيح دانسته است . و ثانيا ، رواياتى كه پيرامون تفسير آيات است اگر واحد باشند حجيت ندارند ، مگر اينكه با مضمون آيات موافق باشد ، كه در اين صورت به قدر موافقتشان با مضامين آيات حجيت دارند ، و اين خود در فن اصول ، حلاجى شده است ، سرش هم اين است كه حجيت شرعى دائر مدار آثار شرعيه اى است كه بر آن حجت مترتب مىشود ، و وقتى چنين شد قهرا حجيت روايات منحصر مىشود در احكام شرعى و بس . و اما آنچه روايت در باره غير احكام شرعى از قبيل داستانها و تفسير وارد شده و هيچ حكم شرعى را در آن متعرض نشده به هيچ وجه

--> ( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 218 ( 2 ) تفسير المنار ج 10 ص 216