السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

233

تفسير الميزان ( فارسي )

( ص ) است كه آن را مىدانسته‌اند ، چون يا خودشان شاهد جريان بوده‌اند و يا از كسانى كه شاهد و ناظر بوده‌اند شنيده‌اند چه ربطى به ما دارد . و اگر مقصودش عوام و خواص بعد از رسول خدا ( ص ) است ، و مردم اعصار بعد در اين مساله عملى شكى نداشته‌اند ، مىگوييم مردم اعصار بعد ، غير از راه روايت چه راه ديگرى براى اطلاع از اين داستان داشته‌اند ؟ روايات هم كه حالش اين است كه هيچيك از آنها در يك كلمه اتفاق ندارند . يكى مىگويد : فقط على ( ع ) مامور به بردن آيات برائت بود . آن ديگرى مىگويد : ابو بكر هم همراه و شريكش بود . سومى مىگويد : ابو هريره و عده اى ديگر كه اساميشان را نبرده نيز با آن دو شركت داشتند . از طرفى ديگر ، يكى از آن روايات دارد : آيات مورد بحث نه آيه بود . ديگرى دارد : ده آيه بوده . سومى دارد : شانزده آيه بوده . چهارمى دارد : سى آيه . و پنجمى مىگويد : سى و سه آيه . و ششمى مىگويد : سى و هفت آيه . و هفتمى مىگويد : چهل آيه . و هشتمى دارد : تمام سوره برائت بود . باز از جهت ديگر يكى مىگويد : ابو بكر به ماموريت خودش كه امارت حاج بوده رهسپار شد . ديگرى مىگويد : از نيمه راه برگشت ، و لذا بعضى از آقايان اهل سنت مانند ابن كثير اين روايت را تاويل كرده و گفته است : مقصود اين است كه بعد از حج و انجام ماموريت برگشت . عده ديگر از آقايان گفته‌اند : برگشت تا بپرسد چرا رسول خدا ( ص ) او را از بردن برائت عزل كرد . و در روايت انس كه ذيلا ايراد مىگردد صريحا دارد : رسول خدا ( ص ) ابو بكر را براى بردن برائت روانه ساخت ، آن گاه او را خواست و آيات برائت را از او گرفت . و نيز از يك نظر ديگر ، يكى از آن روايات دارد : زيارت مورد بحث در ذى الحجة واقع شد ، و مقصود از حج اكبر تمامى ايام حج بوده . آن ديگرى دارد : حج اكبر روز عرفه بوده . سومى دارد : روز قربان بوده . چهارمى دارد : روز يازدهم بوده . و همچنين روايتى هم دارد كه اصلا آن سال ابو بكر در ذى القعده به زيارت رفت . باز از يك نظر ديگر ، عده اى روايات دارد : ماه‌هاى سياحت كه خداوند معاهدين را در آن ماهها مهلت داد ابتدايش ماه شوال بوده . ديگرى دارد : از ذى القعده بوده . سومى دارد : از دهم ذى الحجه شروع مىشده . چهارمى دارد : از يازدهم ذى الحجه بوده ، و همچنين روايات ديگر .