و همين سابقه اقتضا مىكند كه مشركين را بندگانى خارج از رسوم بندگى بداند ، و به همين جهت سياق تشبيه را تغيير داده و با اينكه در آيه اول فرموده بود : * ( « كَفَرُوا بِآياتِ اللَّه » ) * در اينجا فرمود : * ( « كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ » ) * و اين سياق را نيز كه سياق غيبت است به سياق تكلم با غير ( ما ) تغيير داده و فرموده : * ( « فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ » ) * تا دلالت كند بر اينكه خداى سبحان پروردگار ايشان و هلاك كننده ايشان است ، و اگر فرمود « هلاك كرديم » و نفرمود « هلاك كردم » براى دلالت بر عظمت شان و جلالت مقام بود و نيز براى اين بود كه بفهماند وسايطى هستند كه به امر او عمل نموده و مجرى مشيت او هستند . و اگر در جمله * ( « وَأَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ » ) * مفعول را به اسم ظاهر آورد و نفرمود : « و اغرقناهم » براى اين بود كه اگر به ضمير مىآورد باعث اشتباه مىشد ، و خواننده خيال مىكرد ضمير ، هم به آل فرعون برمىگردد و هم به * ( « الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ » ) * . و معناى جمله * ( « وَكُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ » ) * اين است كه همه اين اقوامى كه به عذاب خدا گرفتار شدند چه كفار قريش و چه آل فرعون و چه آنها كه قبل از فرعونيان بودند همه ستمگر و نسبت به خداى تعالى ظالم بودند . و از اين بيان اين نكته نيز استفاده مىشود كه خداى سبحان هيچ وقت كسى را به عقاب خود گرفتار نكرده و نعمتش را مبدل به نقمت نمىكند مگر وقتى كه ظالم شمرده شود و ظلم كفران نعمت و كفر به آيات خدا را مرتكب گردد ، پس خداوند جز مستحقين را به عذاب خود معذب نمىسازد . بحث روايتى در كافى بسند خود از على بن ابراهيم از پدرش از ابن ابى عمير از حسين بن عثمان از سماعه روايت كرده كه گفت : از امام ابى الحسن ( ع ) از مساله خمس سؤال كردم ، حضرت فرمود : خمس در هر فائده اى كه مردم مىبرند چه كم و چه زياد واجب است « 1 » . و نيز از على بن ابراهيم از پدرش از حماد بن عيسى از اصحاب ما ( راويان شيعه ) از عبد صالح ( موسى بن جعفر - ع ) روايت كرده كه فرمود : خمس در پنج چيز واجب است : در غنيمتها ، غوص ، گنجها ، معادن و كشتىرانى ، از همه اين چند صنف خمس گرفته

--> ( 1 ) كافى ج 1 ص 545