نزديكتر و اميد ايمان آوردنشان بيشتر است ، بنا بر اين ، آيه شريفه مورد بحث و ساير آياتى كه امر عمومى به انذار مىكند ، روى هم يك معنا را افاده مىنمايند . و آن اين است كه عموم مردم را انذار كن و ليكن كسانى را كه از قيامت مىهراسند ، بيشتر . در اين آيه ولايت و شفاعت را به طور كلى از غير خدا نفى مىكند و در آيات ديگرى آن را مقيد به اذن خدا مىنمايد ، مثلا مىفرمايد : « مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَه إِلَّا بِإِذْنِه » « 1 » و مىفرمايد : « وَلا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى » « 2 » و نيز مىفرمايد : « وَلا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِه الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » « 3 » . و اگر در آيه مورد بحث ، شفاعت را بدون استثناء نفى كرده ، از اين جهت بوده كه خطاب متوجه كسانى است كه اگر مىگفتند : بتها داراى ولايت و شفاعتند ، اين ولايت را به اذن خدا براى بت قائل نبودند ، و راهى هم به اثبات آن و اعتقاد به آن نداشتند ، براى اينكه اثبات اذن ، در شفاعت و ولايت براى بتها محتاج به علم و داشتن دليل است ، و علم به چنين مطالب احتياج به وحى و نبوت دارد ، و مشركين قائل به نبوت نبودند . خواهيد گفت پس مشركين در باره بتها قائل به چه مزيتى بودند ؟ جواب اين است كه گويا ولايت و شفاعتى را كه براى بتها قائل بودند ، از اين باب بوده كه مىگفتند مساله ولايت و شفاعت نه بخاطر وجود كمال و فضيلتى در بتها و يا اذنى از خدا است ، بلكه خود به خود و بر حسب ضرورت و طبع درست شده است ، و مثل اينكه معتقد بوده‌اند كه موجودات و مخلوقات قوى طبعا يك نوع اختيار و حق تصرفى در موجودات ضعيف دارند ، و لو اينكه خداى سبحان هم اذن نداده باشد ، و يا معتقد بوده‌اند : همين كه خداوند بعضى از موجودات را قوى آفريده اين خود اذن تكوينى در تصرف آنها در موجودات ضعيف است . و خلاصه اشكال اين است كه چرا در آيه مورد بحث ، مانند موارد ديگر قرآن ، بعد از گفتن * ( « لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِه وَلِيٌّ وَلا شَفِيعٌ » ) * نفرمود : « الا باذنه » و خلاصه جوابش هم اينكه مشركين معتقد بودند كه : بتها اوليا و شفعاى خدايند ، و اين ولايت و شفاعت بتها را مقيد

--> ( 1 ) كيست در درگاه او كه بدون اذنش شفاعت كند ؟ . سوره بقره آيه 255 ( 2 ) و شفاعت نمىكنند مگر براى كسانى كه خدا راضى به وساطت براى آنان است . سوره انبيا آيه 28 ( 3 ) كسانى را كه مشركين جز خدا عبادت مىكنند مالك شفاعت نيستند ، مگر آنان كه به حق شهادت مىدهند و دانايان هستند . سوره زخرف آيه 86