مىكند صدورش از آن مقام است ، و هيچ بذل و بخششى از آن مقام نكاهيده و آن را به ستوه در نمىآورد ، و اين مقام تنها و تنها براى خداى سبحان است ، زيرا غير او هر كه و هر چه باشد ، از آن جايى كه وجود و كمالاتش همه محدود است ، وقتى چيزى را بذل كند ، به همان مقدار از كمالاتش كاسته مىگردد ، و كسى كه اينطور است ، نمىتواند هيچ فقيرى را بى نياز ساخته و هيچ درخواست كننده اى را راضى نموده ، و هيچ سؤالى را اجابت نمايد . و غرض از اينكه فرمود : * ( « وَلا أَعْلَمُ الْغَيْبَ » ) * اين است كه من در علم به چيزى از خود ، استقلال ندارم ، و چنان نيستم كه بى اينكه از وحى بياموزم به چيزى علم پيدا كنم . اين مطلب از اينجا استفاده مىشود كه خداى تعالى از طرفى در ذيل آيه ، مساله وحى را اثبات مىكند و مىفرمايد : * ( « إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ » ) * و از طرفى ديگر در مواضع ديگرى از كلام خود بيان مىكند كه بعضى از وحىها غيب است . از آن جمله مىفرمايد : « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ » « 1 » و نيز در خلال داستان يوسف ( ع ) مىفرمايد : « ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيه إِلَيْكَ وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُوا أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ » « 2 » و در داستان مريم ( ع ) مىفرمايد : « ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيه إِلَيْكَ وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ » « 3 » و بعد از حكايت داستان نوح ( ع ) مىفرمايد : « تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَلا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هذا » « 4 » . پس مراد از اينكه مىفرمايد : « من علم غيب ندارم » اين است كه من از ناحيه خودم و به طبع خود مجهز به چيزى نيستم كه با آن به اسرار نهفته اى كه انسان به حسب عادت راه به علم آن ندارد راه پيدا كنم .

--> ( 1 ) خداوند عالم به غيب است ، پس احدى را بر غيب خود آگاه نمىسازد ، مگر كسى را كه بپسندد ( از فرستادگانش ) . سوره جن آيه 26 ( 2 ) قصه آنان از خبرهاى غيبى است كه به سوى تو وحى كرديم ، و تو در آن روزگارى كه ايشان به منظور مكر با ما دست به دست هم دادند ، نزد آنان نبودى تا از داستانشان خبردار باشى . سوره يوسف آيه 102 ( 3 ) اين قصه از اخبار غيب است كه ما به تو وحى كرديم ، و تو در آن موقع كه قرعه مىانداختند براى اينكه كدامشان كفيل مريم شود ، نبودى و نبودى آن موقعى كه با هم نزاع مىكردند . سوره آل عمران آيه 44 ( 4 ) آن از اخبار غيب است كه ما به سوى تو وحى كرديم ، و تو قبل از وحى ما نه خودت و نه قومت اطلاعى از آن نداشتيد . سوره هود آيه 49