السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

8

تفسير الميزان ( فارسي )

« 1 » . و علاوه بر همه وجوهى كه گفته شد روايات بسيارى از طريق اماميه و هم از طريق خود اهل سنت هست كه همه دلالت دارند بر اينكه اين دو آيه در شان على بن ابى طالب ( ع ) وقتى كه در نماز انگشتر خود را صدقه داد نازل شده است ، بنا بر اين ، اين دو آيه متضمن حكم خاصى هستند و شامل عموم مردم نيستند . و ما به زودى در بحث روايتى آينده خود بيشتر آن روايات را نقل خواهيم كرد ( ان شاء اللَّه تعالى ) و اگر صحيح باشد از اين همه رواياتى كه در باره شان نزول اين دو آيه وارد شده چشمپوشى شود و اين همه ادله ماثوره ناديده گرفته شود بايد بطور كلى از تفسير قرآن چشم پوشيد ، چون وقتى به اينهمه روايات اطمينان پيدا نكنيم ، چگونه مىتوانيم به يك يا دو روايتى كه در تفسير يك يك آيات وارد شده است وثوق و اطمينان پيدا كنيم ، پس با اين همه وجوهى كه ذكر شد ديگر جايى براى اين حرف نمىماند كه بگوييم مضمون اين دو آيه عام و شامل همه مؤمنين و ولايت بعضى نسبت به بعض ديگر است . البته بايد اين را هم بگويم كه مفسرين نامبرده براى اينكه دو آيه مورد بحث را از اينكه راجع به على ( ع ) باشد برگردانند و بگويند راجع به همه مؤمنين است ناگزير شده‌اند در روايات مزبوره مناقشه كرده و در هر كدام به وجهى خرده گيرى كنند ليكن ما با رعايت ادب به آقايان مىگوييم : سزاوار نبود در اين همه روايات اشكال كنند ، زيرا اگر انسان دچار عناد و مبتلا به لجاج نباشد روايات اينقدر هست كه اطمينان آور باشد ديگر با امثال اشكالات زير در مقام خرده گيرى و تضعيف آنان بر نمىآيد . و اما اشكالاتى كه بر روايات وارد كرده‌اند : اول - همان حرفى است كه سابقا هم به آن اشاره شد و آن اينكه ولايت در آيات مورد بحث و قبل و بعدش ظهور در معناى نصرت دارد و اين روايات از نظر مخالفتش با اين ظهور مخدوش است . دوم - اينكه لازمه اين روايات كه مىگويند ولايت به معناى تصرف است ، اينست كه آيه با اينكه دارد : « * ( الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ ) * - آنان كه نماز را به پاى مىدارند » مع ذلك بگوييم آيه در شان على است و بس و حال آنكه آن جناب يك نفر است و به يك نفر گفته نمىشود : آنان كه .

--> ( 1 ) بى ترديد ما اين فرمان را به نفع بندگان مرسل خود صادر كرده‌ايم كه آنانند كه يارى خواهند شد و لشكريان ما هستند كه پيروز خواهند شد . سوره صافات آيه 173 .