« إِنَّه مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ » « 1 » و در باره موسى ( ع ) فرموده : « إِنَّه كانَ مُخْلَصاً » « 2 » و از طرفى ديگر از همين انبياى مخلص و بى گناه طلب مغفرت را حكايت كرده ، چنان كه از ابراهيم ( ع ) حكايت كرده كه عرض كرد : ( « رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوالِدَيَّ » « 3 » و از موسى ( ع ) نقل كرده كه گفت : « رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ » « 4 » و هر كسى مىتواند بفهمد كه اگر مغفرت جز به گناهان متعارف تعلق نمىگرفت طلب مغفرت ايشان با اينكه بى گناهند معنايى نداشت . گر چه بعضى در توجيه آن گفته‌اند كه اين حضرات خواسته‌اند از باب تواضع در برابر پروردگار ، خود را در عين بى گناهى گنهكار بخوانند ، ليكن اين توجيه نيز غلط است و گويا غفلت كرده‌اند از اينكه انبياء هيچ وقت در نظريات خود خطا و شوخى و تعارف نمىكنند و اگر طلب مغفرت مىكنند اين تقاضاىشان جدى و از آن معناى صحيحى در نظر دارند . علاوه بر اين ، دعاى ابراهيم ( ع ) تنها به خودش نبود بلكه دعاى به پدر و مادر و جميع مؤمنين هم بود . در باره خودش ممكن است كسى بگويد تعارف است ، در باره جميع مؤمنين چه خواهد گفت ؟ و همچنين نوح ( ع ) كه به طور اطلاق عرض كرد : « رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ » « 5 » چه اطلاق كلامش شامل كسانى هم كه معصومند و محتاج به مغفرت نيستند مىشود . با اينهمه چطور ممكن است كسى نفهمد كه گناهانى غير از گناهان متعارف هست كه از آن طلب مغفرت مىشود . و طلب مغفرتى غير از طلب مغفرت متعارف هست و خداوند از ابراهيم نقل مىكند و مىفرمايد : « وَالَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ » « 6 » و شايد همين نكته باعث شده كه خداى تعالى هر جا كه در كلام خود رحمت و يا رحمت اخروى يعنى بهشت را ذكر مىكند قبل از آن مغفرت را اسم مىبرد ، مثلا مىفرمايد : « وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ » « 7 » و

--> ( 1 ) بدرستى كه او از بندگان مخلص ما است . سوره يوسف آيه 24 ( 2 ) سوره مريم آيه 51 ( 3 ) سوره ابراهيم آيه 41 ( 4 ) موسى گفت پروردگارا من و برادرم را بيامرز و به رحمت خود داخل گردان . سوره اعراف آيه 151 ( 5 ) پروردگارا مرا و پدر و مادرم را و هر كه به خانه من داخل شود و همه مردان و زنان با ايمان را ببخش و بيامرز . سوره نوح آيه 28 ( 6 ) و آنكه طمع دارم كه بيامرزد از براى من گناهانم را روز جزا . سوره شعراء آيه 82 ( 7 ) سوره مؤمنون آيه 118