السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

529

تفسير الميزان ( فارسي )

غافل شدند ، و اين جهل و غفلت باعث شد كه آن نفوس طيبه و طاهره را هم مانند نفوس شرير مردم پست و فرومايه بدانند كه از شرف انسانيت جز اسم بهره و بويى ندارند ، نفوسى كه يك روز بر سر آز و شهوت ، عرض و مال خود را مىبازند و روزى خود را بر سر اين كار از دست مىدهند « 1 » - سبحان اللَّه - همين مردم فرومايه هم با همه پستى و نادانىشان هيچ وقت راضى نمىشوند نسبتهايى كه اين عالمنماها به خدا و انبيا مىدهند به خداى خود و پيغمبران خود بدهند ، و هرگز حاضر نيستند زمام امور دنيايشان را بلكه زمام امور خانه و اهل و عيالشان را به دست كسانى بسپارند كه اين عالمنماها آنها را انبياء ميخوانند ، چطور راضى خواهند شد كه خداى عليم و حكيم آنها و انبيايشان چنين خدا و چنين انبيايى باشند . خود مردم عامى و بلكه فرومايه گان آنها هم مىدانند كه خداوند اگر انبيايى مبعوث نموده براى اين بوده كه فردا مردم عذرى نداشته باشند . و مىدانند كه انبياء از هر لغزش و گناهى معصومند و اگر معصوم نباشند و جايز باشد كه پيغمبرى كافر و يا فاسق و فاجر شود و يا مردم را به شرك و وثنيت دعوت كند آن گاه پاى خود را كنار كشيده و تقصير را به گردن شيطان گذارد ، غرض از بعثت حاصل نمىشود ، چون در چنين صورتى از مردم هيچ توقعى نمىتوان داشت و خداوند هيچ حجتى بر مردم نخواهد داشت . آرى ، مردم عوام اين معنا را درك مىكنند ولى اين گمراهان عالمنما كه علم خود را سرمايه و سلاح براى اضلال مردم قرار داده‌اند از درك آن عاجز مانده‌اند ، و وقتى اين مطالب را مىشنوند و بحث از عصمت انبياء و موهبتها و مواقف روحى آنان به ميان مىآيد آن را شرك و غلو در باره بندگان خدا دانسته و به امثال آيه « قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ - بگو بدرستى من نيز بشرى مانند شمايم » تمسك مىجويند ، تقصير هم ندارند ، براى اينكه پروردگارى را كه اينها تصور كرده‌اند بمراتب پائينتر از انبيا و صفاتى را كه براى ذات و افعال خدا قائلند بمراتب پائينتر از صفات و مقامات انبياء ( ع ) است . و اينها همه مصائبى است كه اسلام و مسلمين از دست اهل كتاب مخصوصا يهود ديده و خرافاتى است كه به دست اينها جعل و در بين روايات ما گنجانيده شده و در نتيجه عده اى هم به آن معتقد شده‌اند ، از آن جمله معتقد شدند كه خداى سبحان - كه قرآن كريم با جمله « لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ - هيچ چيز شبيه او نيست » توصيف نموده ، - العياذ باللَّه - مانند يكى از

--> ( 1 ) رجوع شود برواياتى كه عامه در باره حضرت داود ، سليمان ، ابراهيم و لوط روايت كرده‌اند تا صدق گفتار ما روشن گردد .