عَطاءِ رَبِّكَ وَما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً » « 1 » و در خصوص قرآن مىفرمايد : « وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً » « 2 » چون اضلال و نظاير آن مانند بدبختى و شقاوت وقتى از خداى تعالى ناپسند و مذموم است كه ابتدايى باشد ، يعنى خداوند كسى را بدون جهت گمراه و يا بدبخت كند و اما اگر پاداش و اثر گناهى باشد كه خود آدمى مرتكب شده يا مثلا گناهى كرده كه موجب خشم خداوندى و رسيدن به درجه بالاترى از گمراهى شده باشد اين گمراهىهاى متجدد نسبت به خداى تعالى مذموم نيست . كما اينكه خود پروردگار متعال در قرآن به همين معنا اشاره كرده و فرموده « وَما يُضِلُّ بِه إِلَّا الْفاسِقِينَ » « 3 » و نيز مىفرمايد : « فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّه قُلُوبَهُمْ » « 4 » و بالآخره برگشت زياد شدن كفر و طغيان آنها به سبب قرآن به اين است كه خداوند توفيق را از آنها سلب نموده عنايت الهى شامل حال آنها نباشد تا در نتيجه از كفر و طغيان خود بر نگردند و تسليم آيات الهى نشوند و به دعوت حقه خداوند ايمان نياورند ، و ما در سابق در تفسير آيه « وَما يُضِلُّ بِه إِلَّا الْفاسِقِينَ » « 5 » در جلد اول بحثى راجع به اين موضوع گذرانديم . اينك بر سر مطلب خود شده و مىگوييم : همانطورى كه سابقا هم اشاره كرديم گويا آيه مورد بحث براى اين باشد كه رفع استبعاد و تعجب از رفتار وقيحانه يهود و جرأت و جسارتش نسبت به خداوند بكند و هويت يهود را كه خود را ملتى تربيت شده و اهل كتاب و ساير ملل را وحشى و بى سواد مىناميدند بلكه مدعى فرزندى و دوستى با خدا بودند به عالميان نشان دهد تا همه بدانند ( العياذ باللَّه ) پسران خدا و دوستانش تا چه اندازه در اسائه ادب نسبت به خدا وقيح و بى شرم و جسورند . و نيز همه بدانند اگر يهود روز بروز بر كفر و عناد خود مىافزايد براى همين است كه خداوند به ايشان سخط كرده و نور دلشان را خاموش نموده و ايشان هم خود مستوجب چنين سخطى بوده‌اند ، و نيز بدانند كه اين طغيان و كفر روز افزون و آثار شومى كه يكى پس از ديگرى

--> ( 1 ) هر يك از اين دو طايفه : دنيا طلب و عقبى طلب را ، از نعمت پروردگارت روزى مىدهيم و روزى پروردگار تو محبوس از كفار و فاسقان نيست . سوره اسراء آيه 20 . ( 2 ) و فرو مىفرستيم از قرآن چيزى را كه شفا و رحمت است براى مؤمنين و ليكن براى ظالمين جز اينكه بر خسرانشان بيفزايد سودى ندارد . سوره اسراء آيه 82 . ( 3 ) و خدا گمراه نمىكند با اين مثالها كه زده مگر فاسقين را . سوره بقره آيه 26 . ( 4 ) وقتى از حق روى گرداندند خداوند هم دلهايشان را از نور ايمان تهى كرد . سوره ص آيه 5 . ( 5 ) سوره بقره آيه 26 .