استفاده كرد كه « اثم و عدوان » هر دو يكى و عبارتست از تجاوز قولى نسبت به حدود خداى سبحان ، در مقابل « اكل سحت » كه نمونه معصيت عملى آنان است ، و بنا بر اين مقصود از جمله * ( « يُسارِعُونَ فِي الإِثْمِ وَالْعُدْوانِ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ » ) * نشان دادن و بيان نمونه اى از گناهان قولى ايشان است ، كه عبارتست از اثم و عدوان و گناه ديگر فعلى آنها كه عبارتست از سحت . « يسارعون » « مسارعة » به معناى كثرت در سرعت و مبالغه در آنست و سرعت ضد بطىء و كندى است و فرق بين سرعت و عجله بنا بر آنچه از موارد استعمال اين دو كلمه استفاده مىشود اينست كه سرعت بيشتر مساس با عمل بدنى و جوارح دارد . بخلاف عجله كه بيشتر در امور قلبى و روانى استعمال مىشود ، نظير فرقى كه بين خضوع و خشوع و خوف و خشيت است . چه خضوع و خوف مربوطند به جوارح و خشوع و خشيت مربوطند به دل . و راغب در كتاب مفردات راجع به معناى اين كلمه گفته است سرعت ضد بطىء و به معناى تندى است ، هم در اجسام استعمال مىشود و هم در افعال گفته مىشود : « سرع » ( بضم راء ) يعنى شتاب كرد و در معناى وصفى گفته مىشود : سريع ، و وقتى گفته مىشود : « اسرعوا ، و مسرع » معنايش اينست كه حركت شتران آنها تند شد كما اينكه وقتى گفته مىشود « ابلدوا » معنايش اينست كه حركت شترانشان بليد و كند شد . و « سارعوا » و « تسارعوا » نيز بدين معنا است « 1 » ، كسانى ديگر گفته‌اند مسارعه و عجله هر دو به يك معنايند ، فرقى كه در بينشان هست اينست كه مسارعه بيشتر در كار خير و عجله بيشتر در كار بد استعمال مىشود . وقتى از ايشان سؤال مىشود : اگر چنين است پس چرا در آيه مورد بحث عجله به كار برده نشده ؟ با اينكه شتاب يهود در اثم و عدوان و كارهاى زشت بوده ؟ در پاسخ مىگويند صحيح است ، ليكن استعمال مسارعه در خصوص اين آيه با اينكه مىبايستى عجله به كار برده مىشد براى اشاره به اين نكته است كه كفار يهود در پى كارهاى زشتند و كار زشت خود را زيبا و پسنديده مىدانند « 2 » ليكن اين گفتار در فرق بين سرعت و عجله خيلى بعيد به نظر مىرسد . * ( « وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّه مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداه مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ » ) * در معناى اين آيه و اينكه يهود به چه مناسبت اين كلمه كفرآميز را گفته است وجوهى چند است : يكى اينكه ملت و دين يهود ، نسخ در احكام دين را جايز نمىدانسته و لذا به نسخ

--> ( 1 ) مفردات راغب ص 230 « سرع » . ( 2 ) تفسير فخر رازى ج 12 ص 39 .