السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
412
تفسير الميزان ( فارسي )
همه از دست رفته و همچنين از همسرش هم مايوس بود ، زيرا او زنى نازاى مادر زاد بود ، از اين نظر حسرتى از محروميت از فرزندى طيب و مرضى داشت كه خدا مىداند و بس و ليكن در عين حال از طرفى هم غيرتى نسبت به پروردگار خود داشت و مىخواست از پروردگارش كه چنين عزتى ( اولاد دار شدن در پيرى ) به وى بدهد . اين درخواست ، او را بر آن مىداشت كه به درگاه او رجوع نموده و تضرعى پيش آورد كه باعث برانگيختن لطف و ترحم او باشد ، و آن اين بود كه خاطرات خود را از اين درگاه بدين تفصيل معروض دارد كه از دوران جوانى تا امروز كه استخوانهايش سست و سرش سفيد شده دائما معتكف و گداى اين درگاه بوده و هيچ وقت نااميد و تهى دست بر نگشته است ، و او خداى سبحان را خدايى شنواى دعا يافته است . اين نحو تضرع ، خود باعث مىشده كه خدا اين دعايش را نيز شنيده و او را وارثى پسنديده ، ارزانى دارد . و دليل بر اينكه گفتيم هيجان غم و اندوه مسلط بر نفس زكريا شده و آن جناب را وادار به چنين درخواستى نمود ، اين است كه پروردگار متعال بعد از اينكه به وحى ، استجابت دعايش را اعلام مىكند از قول آن جناب چنين حكايت مىفرمايد : « قالَ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلامٌ وَكانَتِ امْرَأَتِي عاقِراً وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا . قالَ كَذلِكَ قالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئاً » . « 1 » و وجه دلالت اين آيه بر مدعاى ما روشن است ، زيرا آيه شريفه ظهور در اين دارد كه وقتى زكريا مژده استجابت دعايش را شنيده از خود بى خود شده و از غرابت درخواستى كه كرده بوده و جوابى كه شنيده به حيرت فرو رفته تا حدى كه به صورت استبعاد از اين استجابت پرسش نموده و براى اطمينان خاطر درخواست نشانه و دليلى بر آن نموده است و اين درخواستش هم به اجابت رسيده . به هر حال ادبى را كه آن حضرت در دعاى خود به كار برده ، همان بيان حالى است كه از اندوه درونيش و حزنى كه عنان از كفش ربوده ، كرده است ، و براى اينكه در موقفى قرار دهد كه هر بيننده دلسوزى بر او رقت كند مقدم بر دعا اين جهت را ذكر كرد كه حالش در راه عبادت پروردگارش بكجا انجاميده ، و چطور تمامى عمر خود را در سلوك طريقه انابه و مسئلت
--> ( 1 ) زكريا گفت پروردگارا چطور ممكن است براى من فرزندى به وجود آيد در حالى كه همسرم زنى نازا است و من خود از شدت پيرى خشكيده شدهام ؟ امين وحى خدا او را گفت : همچنين پروردگارت فرموده كه آن بر من آسان است و شاهدش اين است كه تو را قبل از اين آفريدم در حالى كه چيزى نبودى . سوره مريم آيه 9 .