شريعت موسى ( ع ) حرام بوده . آدم و حوا هم اگر با خوردن از درخت به خودشان ظلم كردند قبل از آن بوده كه خداوند شريعتى را در بين بنى نوع انسانى تشريع كرده باشد ، چون خداى تعالى تمام شريعتها را بعد از هبوط آدم از بهشت به زمين تاسيس نموده و صرف نهى از نزديكى به درخت ، دليل بر اين نيست كه نهى مولوى بوده تا مخالفتش معصيت مصطلح بوده باشد ، علاوه بر اينكه قرائنى در دست هست كه نهى متعلق به آدم و حوا نهى ارشادى بوده ، و پاره اى از آن قرائن در آيات سوره « طه » است . و ما در سابق در تفسير داستان بهشت آدم در جلد اول عربى اين كتاب به آنها اشاره نموديم ، از همه اينها گذشته كتاب الهى تصريح كرده به اينكه موسى ( ع ) بنده اى مخلص بوده : « وَاذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّه كانَ مُخْلَصاً وَكانَ رَسُولًا نَبِيًّا » « 1 » و نيز تصريح كرده به اينكه ابليس نمىتواند بندگان مخلص خداى را اغوا كند : « قالَ فَبِعِزَّتِكَ لأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ . إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ » « 2 » . و اين هم معلوم است كه معصيت بدون اغواى شيطان محقق نمىشود ، پس از تلفيق اين مقدمات چنين نتيجه مىگيريم كه عمل موسى ( قتل نفس ) معصيت نبوده . و از اينجا معلوم مىشود مراد از مغفرتى هم كه موسى و همچنين آدم و حوا درخواست آن را كرده‌اند محو عقابى كه خداوند بر گنهكاران مقرر داشته ، نيست . چنان كه مغفرت در گناهان به همين معنى است ، بلكه مراد محو آثار سويى است كه ظلم به نفس در زندگى آدمى باقى مىگذارد . موسى ( ع ) هم از اين مىترسيد كه مبادا داستان آدمكشى او افشاء شود و مردم او را در نظر خود به عنوان قاتل بشناسند ، و لذا از خداى تعالى درخواست كرد كه سرش را پرده پوشى كند و او را به اين معنا ببخشد ، چه بخشش و مغفرت در عرف و اصطلاح قرآن اعم از محو عقاب است ، بلكه به معنى محو اثر سوء است هر چه مىخواهد باشد ، چه عقاب خدايى و چه عقاب عرفى و چه آثار ديگر ، و شكى هم نيست در اينكه محو همه اقسام آثار به دست خداى تعالى است . نظير اين توجيه وجهى است كه ما قبلا در باره دعاى نوح كه عرض كرد : « وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي » ذكر كرديم و گفتيم معنايش اين است كه : اگر مرا به ادب خود مؤدب نفرمايى و به عصمت خودت حفظم نكنى و به اين وسيله بر من ترحم ننمايى از زيانكاران

--> ( 1 ) به ياد آر در كتاب موسى را كه او بنده اى مخلص و رسول و نبى بود . سوره مريم آيه 51 . ( 2 ) پس به عزتت سوگند كه البته همه آنان را اغوا خواهم كرد ، مگر بندگانى را از آنان كه در بندگى تو مخلصند . سوره ص آيه 83 .