الْبَلَدَ آمِناً وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الأَصْنامَ . رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّه مِنِّي وَمَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ . رَبَّنا إِنَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفِي وَما نُعْلِنُ وَما يَخْفى عَلَى اللَّه مِنْ شَيْءٍ فِي الأَرْضِ وَلا فِي السَّماءِ . الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعاءِ . رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنا وَتَقَبَّلْ دُعاءِ . رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ » « 1 » اين دعا همانطورى كه گفته شد دعائى است كه آن حضرت در اواخر عمر شريفش كرده ، زيرا فرموده : سپاس خدايى را كه در سنين پيرى به من اسماعيل و اسحاق داد ، و در حالى اين دعا را كرده كه شهر مكه ساخته شده بود ، به دليل اينكه ابراهيم عرض كرد : پروردگارا اين شهر را شهر امنى قرار ده ، كما اينكه در كلام قبليش كه قبل از ساخته شدن شهر مكه گفته بود ، چنين عرض كرد : « رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً » « 2 » . ادبى كه ابراهيم ( ع ) در اين دعا به كار برده يكى اينست كه هر حاجتى از حوائج خود را كه ذكر كرد چون هم ممكن بود به غرض مشروع درخواست شود و هم به غرض نامشروع ، آن جناب غرض مشروع و صحيح خود را در كلام خود ذكر كرده و با بيانى آن را ادا نمود كه هر كسى مىتواند از آن پى ببرد كه وى تا چه اندازه اميد به رحمت پروردگارش داشته ، مثلا بعد از اينكه عرض كرد : مرا و فرزندانم را از اينكه پرستش بتها كنند دور بدار ، غرض خود را اينطور بيان نمود : پروردگارا بدرستى كه آنها گمراه كردند بسيارى از مردم را و

--> ( 1 ) به ياد آر آن روزى را كه ابراهيم ( ع ) گفت : پروردگارا اين شهر را شهر امنى قرار ده و مرا و فرزندانم را از اينكه بتها را پرستش كنند دور بدار . پروردگارا ! بتها بسيارى از مردم را گمراه كرده‌اند پس هر كس كه پيروى من كند او از من است و هر كس نافرمانيم كند تو بخشنده و مهربانى . اى پروردگار ما ! ذريه خود را در بيابانى لم يزرع در كنار بيت الحرام تو سكونت دادم . اى پروردگار ما ! براى اينكه نماز بخوانند ، پس تو دلهايى را از مردم به سوى ايشان معطوف دار و ايشان را از ميوه ها روزىشان فرما شايد كه تو را شكر گزارند . اى پروردگار ما ! بدرستى تو ميدانى آنچه را كه ما پنهان ميداريم و آنچه را كه آشكار مىسازيم ، آرى بر خداى تعالى چيزى در زمين و در آسمان پوشيده نيست . سپاس خداى را كه به من در سنين پيرى اسماعيل و اسحاق را داد ، پروردگار من محققا شنواى دعا است ، پروردگارا ! مرا و ذريه‌ام را نمازگزار كن ، اى پروردگار ما ، و دعايم را قبول فرما ، اى پروردگار ما ! مرا و پدر و مادرم را و جميع مؤمنين را در روزى كه حساب برپا مىشود بيامرز . سوره ابراهيم آيه 41 . ( 2 ) پروردگارا اين مكان را شهر امنى قرار ده . سوره بقره آيه 126 .