السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
356
تفسير الميزان ( فارسي )
« إِنَّ اللَّه هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوه هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ » « 1 » و نيز اين آيه است : « وَإِنَّ اللَّه رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوه هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ » « 2 » . * ( « وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ما دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » ) * در اين كلام نيز وظيفه ديگرى را كه از جانب خداى سبحان به عهده دارد بيان نموده و آن شهادت بر اعمال است ، چنان كه آيه شريفه زير هم به آن اشاره مىكند : « وَيَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً » « 3 » مسيح ( ع ) در اين فقره از كلام خود عرض مىكند : من در بين امت خود وظيفه اى جز رسالت بسوى آنها و گواهى بر رفتارشان نداشتم . رسالت را به روشنترين وجهى كه ممكن بود انجام دادم و تا مدتى كه در بين آنان بودم شاهد و ناظر اعمالشان هم بودم و به هيچ وجه از وظيفه اى كه برايم مقرر فرمودى تخطى نكردم . بنا بر اين ، من از اينكه به آنها گفته باشم : مرا و مادرم را جز خدا دو معبود بگيريد ، برى و منزهم . * ( « فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ » ) * « رقوب » و « رقابه » به معناى حفظ است ، و در اينجا مقصود از آن محافظت و مراقبت بر اعمال است و گويا غرض از تبديل لفظ شهيد به رقيب احتراز از تكرار لفظ شهيد بوده ، چون بعدا در جمله * ( « وَأَنْتَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » ) * لفظ شهيد ذكر مىشود ، نكته اى هم كه اقتضا كند خصوص اين لفظ تكرار شود در بين نبوده . سياق جمله * ( « كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ » ) * افاده حصر مىكند و لازمه آن اين است كه خداوند هم در ايام زندگى عيسى و هم بعد از او شهيد باشد . پس آن ايامى هم كه عيسى شهيد و ناظر بر امت بوده بطور مستقل نبوده ، بلكه در حقيقت واسطه در شهادت بوده . نظير ساير تدبيرات الهى كه مدبر به استقلال خود اوست و گاهى بعضى از بندگان خود را موكل بر بعضى از امور مىنمايد ، و او خود بر همه امور از قبيل رزق ، زنده كردن ، ميراندن ، حفظ ، دعوت بندگان و هدايت آنان و امثال آن وكيل است . آيات شريفه قرآن هم در اين باره بسيار زياد است . و فعلا حاجتى به نقل آنها نيست . خود مسيح ( ع ) هم دنبال جمله : * ( « فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ » ) * عرض
--> ( 1 ) خدا پروردگار من و پروردگار شما است ، او را عبادت كنيد اين است راه مستقيم . سوره زخرف آيه 64 . ( 2 ) سوره مريم آيه 36 . ( 3 ) و روز قيامت بر امت و كارهايى كه كردهاند گواه است . سوره نساء آيه 158 .