السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
344
تفسير الميزان ( فارسي )
دستور روز شنبه به صورت خوك مسخ شدهاند . و در تفسير عياشى از فضيل بن يسار از حضرت رضا ( ع ) نقل شده كه فرمود : خوكها از قوم عيسى بودند ، از خدا خواستند مائده بر آنان نازل شود ، وقتى نازل شد باز ايمان نياوردند ، خدا هم به صورت خوك مسخشان كرد « 1 » . و نيز در همين كتاب از عبد الصمد بن بندار نقل شده كه گفت از حضرت رضا ( ع ) شنيدم كه فرمود : خوكها قومى بودند از رنگرزان ، مائده مسيح را تكذيب كردند و به همين جرم به چنين صورتى درآمدند « 2 » . مؤلف : در روايتى كه كافى از محمد بن حسن از محمد بن يحيى از احمد بن محمد از محمد بن حسن اشعرى از حضرت رضا ( ع ) نقل كرده دارد كه امام فرمود : فيل از مسخ شدگان است ، اين حيوان پادشاهى بوده كه بسيار زنا مىكرد . و همچنين گرگ كه آن هم عربى نادان بوده كه كارش ديوثى بوده است ، خرگوش زنى بوده كه به شوهرش خيانت مىكرده و خود را از حيض غسل نمىداده . خفاش شخصى بوده كه خرماى مردم را مىدزديده ميمون و خوك از بنى اسرائيل بودند و دستور دينى روز شنبه را زير پا گذاشتند ، جريث كه نوعى از ماهى است و همچنين سوسمار از بنى اسرائيل بودند كه وقتى مائده بر عيسى بن مريم نازل شد مع ذلك ايمان نياوردند و به همين جرم مبتلا به سرگشتگى و تحير شدند ، بعضى به درياها ريخته و به صورت ماهى در آمدند و بعضى در بيابانها پراكنده شده و به صورت سوسمار مسخ شدند . موش از زنان فاسق بوده . عقرب سخنچين و خرس و سوسمار بزرگ و زنبور ، قصابهايى بودهاند كه كم فروشى مىكردهاند . « 3 » اين روايت با دو روايت قبلى معارض نيست و ممكن است بين اين روايت و آن دو ، جمع نمود و گفت : بعضى از بنى اسرائيل در انكار مائده به صورت خنزير و بعضى ديگر به صورت جريث و سوسمار درآمدند ، ليكن اين روايت از جهت ديگرى محل اشكال است و آن اين است كه در اين روايت آمده : متخلفين از دستور روز شنبه به صورت ميمون و خوك مسخ شدند و حال آنكه در آيه شريفه اى كه در بالا ذكر شد و همچنين در آيه اى كه نظير آن در سوره اعراف است دارد كه ايشان به صورت ميمون مسخ شدند و اتفاقا سياقشان هم طورى است كه از آن بر مىآيد به غير ميمون مسخ نشدند . ( و خدا داناتر است ) .
--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 351 ح 266 ( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 351 ح 267 ( 3 ) فروع كافى ج 6 ص 246 ح 14