السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

342

تفسير الميزان ( فارسي )

اصلى در اين عذابى كه مخصوص به قوم مسيح است همان درخواستى است كه خودشان كردند و در نوع خود بى نظير و مخصوص به خودشان مىباشد ، بنا بر اين اگر خداوند دعايشان را مستجاب كند ، بجا است كه در صورتى كه كفر بورزند عذابى بچشند كه آن هم در نوع خود بى نظير باشد . از همين جا روشن مىشود كه مراد از « عالمين » عالمهاى جميع اعصار است نه تنها عالمهاى زمان آنان ، براى اينكه امتيازى كه خدا به آنان داد منحصر به امت معاصرشان نبود ، بلكه آنان را از جميع اهل عالم و براى هميشه ممتازشان كرد . و نيز از اينجا معلوم مىشود كه جمله * ( « فَإِنِّي أُعَذِّبُه عَذاباً لا أُعَذِّبُه أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ » ) * گر چه وعيد شديدى است به عذاب سختى ، ليكن كلام ناظر به اين نيست كه شدت و دردناكى اين عذاب از تمامى عذابها بيشتر است ، بلكه ناظر به اين است كه اين عذاب در باب خود عذابى است بى نظير ميان همه امتها كه به اين امت مخصوص مىباشد . بحث روايتى در مجمع البيان در ذيل جمله * ( « هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ » ) * از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه فرمود : معنى اين جمله اين است كه آيا مىتوانى از خداى خود درخواست كنى ؟ « 1 » مؤلف : اين معنى از طرق عامه از بعضى از صحابه و تابعين مانند عايشه و سعيد بن جبير نيز نقل شده و معنايى است كه ما نيز سابقا آن را استظهار كرديم و گفتيم سؤال از استطاعت عيسى ( ع ) بالنسبه به استطاعتش به حسب حكمت و مصلحت صحيح است نه بالنسبه باستطاعتش به حسب اصل قدرت . و در تفسير عياشى از عيساى علوى از پدرش از ابى جعفر ( ع ) نقل شده كه فرمود : مائده اى كه بر بنى اسرائيل نازل شد با زنجيرهاى طلايى از آسمان آويزان شد و مشتمل بود بر 9 عدد ماهى و 9 گرده نان . « 2 »

--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان ط اسلاميه ج 3 ص 264 ( 2 ) تفسير عياشى ط اسلاميه ج 1 ص 350 ح 225