السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

337

تفسير الميزان ( فارسي )

درخواست غير عقلايى نبود و نمىخواستيم معجزه را بازيچه بگيريم ، بلكه مىخواستيم از آن بخوريم ، و اين خود يك غرض عقلايى است قبلا هم گفتيم كه از اين حرف به خوبى بر مىآيد كه حواريين كانه تسليم شده‌اند بر اينكه مستحق اين توبيخ از ناحيه مسيح و آن وعيد شديد از ناحيه خداوند نسبت به كسى كه بعد از نزول مائده باز هم كفر بورزد بوده‌اند . بعضى گفته‌اند مرادشان از اين كه غرض خوردن به ميان آوردند اظهار گرسنگى زياد و احتياج شديد به غذا بوده ، چون حواريون چيزى نداشته‌اند كه با آن سد جوع كنند . بعضى ديگر گفته‌اند غرض اين بوده كه با خوردن از مائده آسمانى متبرك شوند . و ليكن خواننده محترم مىداند كه اين دو معنا از كلمه « اكل » استفاده نمىشود ، پس اگر غرض حواريون يكى از اين دو معنا بوده با اينكه در مقام عذر خواهى و توجيه درخواست خود بودند جا داشت كه صريحا عذر خود را بگويند ، و چون نگفتند مىفهميم كه مقصودشان بيان اين معانى نبوده ، بلكه همان معناى ساده و مطلق خوردن بوده است و تنها از نظر اينكه خوردن و سد جوع خود غرضى است عقلايى و يكى از غرضهايشان از درخواست نزول مائده بوده آن را ذكر كرده‌اند . دوم : اطمينان قلب ، و اطمينان قلب عبارت است از آرامش آن و بيرون شدن خاطرات منافى با اخلاص از آن . سوم : اينكه بدانند كه عيسى ( ع ) در آنچه كه آنان را از ناحيه پروردگار به آن تبليغ نموده راست گفته است . بنا بر اين مراد از علم يا همان علم يقينى است كه بعد از بر طرف شدن خاطرات و وسوسه هاى نفسانى از قلب در آن پديد مىآيد ، و يا فهميدن اين معنا است كه آيا عيسى ( ع ) وعده هايى كه به آنان داده مثلا فرموده : از ثمرات ايمان شما ، استجابت دعا است ، صحيح است يا نه ، و آيا به اين وعده وفا مىكند يا خير ؟ چنان كه بعضى همچنين احتمالى داده‌اند ، ليكن اين احتمالى است خيلى بعيد ، زيرا اگر مقصود حواريون از نزول مائده ، مشاهده ثمرات ايمان مسيح به دعا و خواهش و خلاصه مشاهده اعجاز او بوده است چنان كه همين طور هم بوده ، قبلا از مسيح اينقدر استجابت دعا ديده بودند كه حاجت به امتحانش نداشتند . زيرا حيات آن جناب همواره توأم با معجزات بزرگ بوده است ، آرى مسيح مبعوث به قوم خود نشد مگر با معجزه ، و قوم خود را به چيزى دعوت نفرمود مگر با معجزه ، بنا بر اين حواريين ثمرات ايمان مسيح را كه يكى از آنها استجابت دعا است بسيار ديده بودند . و اگر مقصود حواريين مشاهده ثمرات ايمان خودشان بوده ، بايد خودشان دعا مىكردند نه اينكه به مسيح بگويند دعا كند . و حال