چنين كيفر باشند ، كيفرى كه نظيرى براى آن نباشد ؟ اگر بگويى از جهت سؤال كه خارج از ادب و نزاكت شان بوده ، زيرا تعبيرشان تعبير كسى است كه در قدرت خداى سبحان شك داشته باشد . در جواب مىگوييم سؤالات امتهاى سابق بر امت مسيح و همچنين رفتار سركشان قوم رسول اللَّه ( ص ) و رفتار يهودىهاى معاصر آن جناب خيلى بدتر و به مقام پروردگار اهانتآميزتر بود ، بلكه آنان انبياء خود را مسخره و استهزاء مىكردند ، تا چه رسد به بى ادبى در كلام . و اگر بگويى براى اين بوده كه حواريين قبل از اين سؤال ايمان آورده بودند و در اين صورت صحيح است كه تهديد شوند به اينكه اگر بعد از ايمان و نزول مائده و مشاهده اين معجزه باهره باز هم كفر بورزند مستحق چنين عذاب شديد هستند . در جواب مىگوييم : گر چه كفر اينطورى طغيان بزرگى است ، ليكن باز هم اختصاص به حواريين نداشته و عمل بيسابقه نيست ، زيرا در ساير امتها نيز از اين قبيل طغيانها زياد بوده و هيچيك از آنان حتى كسانى كه بعد از رسيدن به مقام قرب حق و مشاهده آيات خداوندى مرتد شدند به چنين وعيدى مواجه نشدند ، مانند آن شخصى كه خداى تعالى در باره اش فرمود : « وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناه آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَه الشَّيْطانُ فَكانَ مِنَ الْغاوِينَ » « 1 » چيزى كه در اين مقام ممكن است گفته شود اين است كه اين قضيه از جهت سؤالى كه در صدر آن است به معناى مخصوصى از ساير معجزات انبيا ، كه در قبال درخواست امتهاى خود و يا ضرورتهاى ديگرى اقامه كرده‌اند متمايز مىشود . توضيح اينكه معجزاتى كه كلام اللَّه مجيد از آنها ياد كرده چند قسم است : يكى معجزاتى كه پروردگار در همان اوان بعثت انبياء به آنان داده تا مؤيد و حجت بر نبوت يا رسالتشان باشد ، مانند يد بيضا و عصايى كه به موسى ( ع ) داد ، و زنده كردن مردگان و خلقت طير و شفاى كور مادر زاد و پيسى ، كه به عيسى ( ع ) ارزانى داشت ، و قرآنى كه به رسول اللَّه ( ص ) نازل فرمود . و اين نوع معجزات را به خاطر دعوت انبيا و اتمام حجتشان بر كفار ، خداوند به آنان داده است تا اگر كسى زير بار نرفت و گمراه شد حجت بر او تمام باشد و آن كس هم كه پذيرفت و به نور ايمان زندگى يافت با حجت و بينه زنده شده باشد .

--> ( 1 ) براى آنان بخوان داستان آن شخصى را كه ما آيات خود را روزيش كرديم و او از آن موهبت چشم پوشيد ، شيطان هم دنبالش را گرفت و سرانجام از گمراهان شد . سوره اعراف آيه 174 .