السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
318
تفسير الميزان ( فارسي )
و تامل در سياق اين آيات ادعاى ما را مبنى بر اينكه معجزات مذكور كه بر حسب ظاهر مختص به حضرت مسيح ( ع ) است ، در حقيقت نعمتهايى است كه خداوند بر او و مادرش هر دو ارزانى داشته است ، مدلل و روشن مىسازد ، چنان كه آيات سوره آل عمران هم كه به مريم بشارت مىدهد ، به اين معنا اشعار دارد ، براى اينكه به نعمت بشارت داده مىشود ، پس معلوم مىشود معجزات و موهبتهايى كه از مختصات مسيح ( ع ) است از قبيل ولادت بدون پدر و تاييد به روح القدس و آفريدن مرغ و شفاى كور مادر زاد و پيسى و زنده كردن مردگان به اذن خدا ، همگى براى مريم نيز نعمت و كرامت است ، پس مسيح و مريم هر دو متنعم به اين نعمتهاى الهى هستند ، چنان كه خداى تعالى هم آن نعمتها را به هر دو نسبت داده و فرموده : * ( « نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَعَلى والِدَتِكَ » ) * و آيه « وَجَعَلْناها وَابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ » « 1 » نيز به همين معنى اشاره دارد ، زيرا هر دو را يك آيه و معجزه شمرده است . * ( « إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا » ) * ظاهرا همين تاييد به روح القدس بوده كه مسيح را براى تكلم با مردم در گهواره آماده ساخته است ، نه اينكه آن يك كرامت و اين كرامت ديگرى بوده ، و از همين جهت جمله * ( « تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا » ) * را با واو عاطفه از ما قبل جدا نكرد و بدون واو و متصل به ما قبل ذكر نمود تا بفهماند كه تاييد به روح القدس و حرف زدن در گهواره يك معجزه است ، تكلم مسبب از تاييد و تاييد سبب تكلم است ، و چون اين دو يك معجزه است ، در بعضى از موارد قرآن به مساله تكلم در گهواره اكتفاء شده است ، مانند آيه : « يُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا » كه در ضمن آيات آل عمران گذشت ، و در بعضى از موارد به مساله تاييد به روح القدس اكتفاء شده است ، مانند آيه « وَآتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ » « 2 » . علاوه بر اينكه اگر مراد از تاييد ، مساله وحى و وساطت روح ( ملائكه ) بود اختصاص به مسيح نداشت ، زيرا ساير انبيا هم اين معجزه را داشتند ، مضافا بر اينكه سياق خود آيه هم از اينكه مراد از تاييد را وحى بگيريم ابا دارد . * ( « وَإِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْراةَ وَالإِنْجِيلَ » ) * ممكن است از اينكه كتاب و حكمت و تورات و انجيل را يكى كرده و كلمه « اذ » را بر سر هر يك از اين چهار كلمه تكرار ننموده ، استفاده شود كه تمامى اين علوم يكباره و بدون تدريج به آن جناب القا شده و او همه
--> ( 1 ) و ما مريم و فرزندش را معجزه براى عالميان قرار داديم . سوره انبيا آيه 91 . ( 2 ) ما عيسى بن مريم را معجزاتى داديم و او را به روح القدس تاييد نموديم . سوره بقره آيه 253 .