السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
227
تفسير الميزان ( فارسي )
و نيز در الدر المنثور است كه ابن جرير و ابن منذر و حاكم همين روايت را از ثعلبة الخشنى نقل كردهاند « 1 » ، البته حاكم آن را صحيح دانسته است . خشنى مىگويد رسول اللَّه ( ص ) سپس فرمود : بدرستى خداى تعالى حدودى را تحديد فرموده ، شما مبادا از آن تجاوز كنيد ، واجباتى بر شما واجب كرده ، مبادا كه آنها را ترك نموده و ضايع كنيد ، حرامهايى را بر شما حرام كرده زنهار از اينكه حرمت خداى را نگهدارى نكرده و آنها را مرتكب شويد ، و نيز نسبت به احكامى سكوت كرده و شما را نه از روى فراموشى بلكه از روى رحمت به آن تكليف نفرموده زنهار متعرض آنها نشويد « 2 » . در مجمع البيان و صافى از امام على بن ابى طالب ( ع ) نقل مىكند كه فرمود : خداوند بر شما واجب كرده است واجباتى را مبادا ضايعش بگذاريد ، و تحديد كرده است حدودى را مبادا از آن تجاوز كنيد ، و نهى كرده است از امورى مبادا حرمت خداى را در آنها رعايت نكنيد ، و سكوت كرده است از امورى با اينكه سكوتش از روى فراموشى نبوده . مبادا در اثر جستجوى از آنها خود را به زحمت اندازيد . « 3 » « 4 » . و در كافى به سند خود از ابى الجارود نقل مىكند كه گفت : امام ابى جعفر ( ع ) فرمود هر وقت براى شما حديث مىگويم از من بپرسيد كه مستند آن كدام يك از آيات قرآنى است ، تا من حديث را براى شما با آيات تطبيق كنم ، آن گاه در ضمن فرمايشاتش فرمود رسول اللَّه از قيل و قال و اسراف مال و زيادى سؤال نهى فرمود ، كسى بر حسب دستور قبلى از آن جناب پرسيد اين فرمايشات رسول خدا ( ص ) در كجاى قرآن هست حضرت فرمود : خداى تعالى در باره قيل و قال فرموده : « لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ » « 5 » و در باره ضايع نكردن مال فرموده : « وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّه لَكُمْ قِياماً » « 6 » و در باره سؤالات زيادى فرموده :
--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 2 ص 335 . ( 2 ) در المنثور ج 2 ص 339 . ( 3 ) مجمع البيان ج 4 ص 250 . ( 4 ) تفسير صافى ج 1 ص 492 . ( 5 ) خيرى نيست در بسيارى از گفتگوهاى بيخ گوشى و سرى آنان ، مگر كسى كه در اين بيخ گوشىها امر به صدقه و كارهاى نيك ديگر و اصلاح بين مردم كند . ( 6 ) مالى راى كه خداوند بشما ارزانى داشته تا قوام زندگى شما باشد به سفيهان ندهيد .