و اين سنخ تعبير كنايه از اين است كه اينها حزب خدايند ، و بنا بر آنچه راغب گفته حزب به معنى جماعتى است كه در آن يك نحوه تشكيل و فشردگى باشد ، و خداوند سبحان در جاى ديگر از حزب خود اسم برده ، اتفاقا جايى است كه با مورد بحث ما از جهت مضمون شباهت دارد ، چون فرموده است : « لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّه وَرَسُولَه وَلَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الإِيمانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْه » تا آنجا كه مىفرمايد : « أُولئِكَ حِزْبُ اللَّه أَلا إِنَّ حِزْبَ اللَّه هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 1 » و « فلاح » به معناى پيروزى و رسيدن به مقصد و استيلاى برخواسته خويش است ، و اين استيلاى بر مراد و فلاح همان است كه خداوند متعال آن را از جمله بهترين نويدها براى مؤمنين قرار داده و آنها را به نيل به آن بشارت داده و فرموده است : « قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ » « 2 » و آياتى كه اين نويد را مىدهند زيادند و در همه آنها اين لفظ بطور مطلق به كار رفته و معلوم است كه « فلاح » مطلق هم رسيدن به سعادت را و هم رستگارى به نيل به حقيقت را و هم غلبه بر شقاوت و باطل و دفع آن را هم در دنيا و هم در آخرت شامل مىشود . اما در دنيا براى اينكه مردمى رستگارند كه مجتمعشان صالح و افراد آن مجتمع همه اولياى خدا و صالح باشند و معلوم است كه در چنين مجتمع كه پايه اش بر تقوا و ورع است و شيطان در آن راه ندارد مىتوان مزه زندگى واقعى را چشيده و به عالىترين درجه لذت و برخوردارى از حيات نائل شد . و اما در آخرت براى اينكه چنين مردمى در آخرت در جوار رحمت خدايند . بحث روايتى در كتاب كافى از على بن ابراهيم از پدرش از ابن ابى عمير از عمر بن اذينة نقل مىكند كه او از زراره و فضيل بن يسار و بكير بن اعين و محمد بن مسلم و بريد بن معاويه و ابى الجارود روايت كرده است كه حضرت ابى جعفر ( ع ) فرمود : خداى عز و جل رسول

--> ( 1 ) نمىيابى مردمى را كه ايمان به خدا و روز جزا بياورند و در عين حال با كسى كه با خدا و رسولش دشمنى كند دوستى كنند گر چه اين دشمنان خدا پدرانشان و يا فرزندان و يا برادران و يا خويشاوندانشان باشند خداوند ايمان را در دلهاى ايشان ( مؤمنين ) قرار داده و آنها را با وحى از خود تاييد و تقويت فرموده ( آنان را در آخرت در بهشتهايى كه از زير آنها نهرها روانست در مىآورد و آنان در آن جايگاه جاودانه بسر مىبرند خدا از آنان راضى و آنان از خدا راضىاند ) ايشان حزب خدايند ، آگاه كه حزب خدا ، آرى تنها حزب خدا رستگارانند . سوره مجادله آيه 22 . ( 2 ) سوره مؤمنون آيه 1 .