« فَما لَه مِنْ وَلِيٍّ مِنْ بَعْدِه » « 1 » و در همين معنا مىفرمايد : « وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْه مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ » « 2 » و نيز مىفرمايد : « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه » « 3 » و چه بسا آيات زير را هم كه راجع به ولايت به معناى نصرت است بتوان جزو همين آيات شمرد . چون نصرت مؤمنين هم خود يك رقم تصرف است ، و آن آيات اينها است : « ذلِكَ بِأَنَّ اللَّه مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى لَهُمْ » « 4 » و : « فَإِنَّ اللَّه هُوَ مَوْلاه » « 5 » و اين آيه : كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ « هم با اينكه لفظ مولى يا ولايت در آن نيست با اين وصف چون از جهت معنا از مقوله آيات فوق است بايد در زمره آنها بشمار آيد اين آيات دسته اول » . 2 - اما دسته دوم ، يعنى آياتى كه ولايت تشريع شريعت و هدايت و ارشاد توفيق و امثال اينها را براى خداى متعال ثابت مىكند ، آنها نيز از اين قرارند : « اللَّه وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ » « 6 » و « وَاللَّه وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ » « 7 » و « وَاللَّه وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ » « 8 » و آيات زير هم در مقام بيان همين جهتاند : « وَما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّه وَرَسُولُه أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّه وَرَسُولَه فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا مُبِيناً » « 9 » پس نتيجه اين دو دسته آيات اين شد كه دو سنخ ولايت براى خداى متعال هست يكى ولايت تكوينى و يكى تشريعى و به عبارت ديگر يكى ولايت حقيقى و يكى ولايت اعتبارى .

--> ( 1 ) پس بعد از خدا هيچ ولى براى او نيست . سوره شورى آيه 44 . ( 2 ) يعنى ما از رگ گردن او به او نزديكتريم . سوره ق آيه 16 . ( 3 ) يعنى و بدانيد كه خداى تعالى حائل مىشود بين انسان و قلب او يعنى تا آنجا راه دارد . سوره انفال آيه 24 . ( 4 ) اين هلاكت كفار كه گفته شد براى آن بود كه خداى تعالى ياور كسانيست كه ايمان آوردند ، و كفار ناصرى بر ايشان نيست . سوره محمد ( ص ) آيه 11 . ( 5 ) چون كه خدا خودش ياور اوست . سوره تحريم آيه 44 . ( 6 ) خداست ولى كسانى كه ايمان آورده‌اند و لذا آنان را از ظلمات بسوى نور بيرون مياورد . سوره بقره آيه 257 . ( 7 ) و خداوند راهنماى مؤمنين است . سوره آل عمران آيه 68 . ( 8 ) و خداوند راهنماى پارسايان است . سوره جاثيه آيه 19 . ( 9 ) اين صحيح نيست كه مرد مؤمن و زن مؤمنه اى بعد از آنكه خدا و رسولش براى آنها بامرى حكم فرمودند در كار خود اعمال سليقه و اختيار نمايند . و هر كس چنين كند يعنى در آنچه خدا و رسولش اختيار نموده عصيان ورزد البته از راه حق گمراه شده است گمراهى روشنى . سوره احزاب آيه 36 .