السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

159

تفسير الميزان ( فارسي )

سلطنت او ، و تجاوز به اوست ، و پر معلوم است كه اين نزاع و تجاوز با ايمان به خدا و آيات خدا سازگار نيست ، و لذا در آيه مورد بحث نهى از اين عمل را صادر كرده و فرموده : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا . . . » ) * پس در حقيقت معناى آيه اين است : حرام نكنيد آنچه را كه خدا برايتان حلال كرده ، با اينكه ايمان به خدا آورده‌ايد و خود را تسليم امر او نموده‌ايد . و ذيل آيه بعدى هم كه مىفرمايد : * ( « وَاتَّقُوا اللَّه الَّذِي أَنْتُمْ بِه مُؤْمِنُونَ » ) * اين معنا را كه آيه هم تشريع و هم جلوگيرى و هم امتناع را شامل است تاييد مىكند ، و اينكه كلمه « طيبات » را اضافه كرده است به جمله * ( « أَحَلَّ اللَّه لَكُمْ » ) * با اينكه كلام بدون ذكر آن هم تمام بود ، براى اين بود كه به تتميم جهت نهى اشاره كرده باشد ، و بفهماند تحريم حلال علاوه بر اينكه تجاوز از حد بندگى و معارضه با سلطنت خدا و مناقض با ايمان و تسليم است ، خروج از حكم فطرت هم هست ، زيرا فطرت ، خود هر حلالى را پاكيزه و طيب مىداند ، و از آنها هيچ نفرتى ندارد ، كما اينكه در آيه ذيل كه رسول خدا ( ص ) شريعتى را كه آورده توصيف مىفرمايد و از اين معنايى كه گفتيم خبر داده ، يعنى آنچه را كه حلال است طيب و آنچه را كه حرام است خبيث و پليد دانسته ، و فرموده است : « الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَه مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ . . . » « 1 » . و به همين معنايى كه بيان كرديم تاييد مىشود كه : اولا مراد از تحريم طيبات الزام و التزام به ترك حلالها است . و ثانيا مراد از « حل » به قرينه مقابله با حرمت بطور عموم هر چيزى است كه در قبال حرمت باشد ، پس هم مباحات و هم مستحبات و هم واجبات را شامل مىشود . و ثالثا اضافه « طيبات » به * ( « ما أَحَلَّ اللَّه » ) * اضافه بيانيه است . و رابعا مراد از « اعتداء » در جمله * ( « وَلا تَعْتَدُوا » ) * همان تجاوز بر خداى سبحان است نسبت به سلطنت تشريعيش . يا اينكه مراد تعدى از حدود اوست به كناره گيرى از اطاعت و تسليم او و تحريم حلالهاى او . چنان كه در ذيل آيه طلاق مىفرمايد :

--> ( 1 ) مردم با تقوا همانهايند كه پيروى مىكنند رسول و نبى درس نخوانده اى راى كه اسم مباركش را در كتابهاى خود انجيل و تورات نوشته يافتند ، پيغمبرى راى كه به معروف امرشان مىكند و از منكر نهىشان مىفرمايد و طيبات راى برايشان حلال و پليدىها راى برايشان حرام مىنمايد و تكليفهاى گران و عهد و ميثاقهاى سنگين كه شريعتهاى سابق بدوش ايشان گذاشته بودند از دوششان برميدارد . سوره اعراف آيه 157 .