كه گفتيم ، يا اين است كه همسايگان را علم و دين ياد مىدهيد و آنان را داناى به احكام دين مىسازيد و نيز امر به معروف و نهى از منكرشان مىكنيد ، يا اينكه در همين دنيا و قبل از رسيدنتان به عقوبت آخرت عقوبتتان خواهم نمود ، عرض كردند يا رسول اللَّه پس يك سال به ما مهلت بده ، زيرا تعليم و تعلم آنان دست كم يك سال وقت لازم دارد ، آن جناب پذيرفته و يك سال مهلتشان داد ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود : * ( « لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى لِسانِ داوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَكانُوا يَعْتَدُونَ . كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوه لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ » ) * « 1 » . در تفسير عياشى از محمد بن هيثم تميمى از امام ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت شده كه آن جناب در تفسير آيه شريفه : * ( « كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوه لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ » ) * فرمود : اين را بايد بدانيد آنان كه اين آيات در مذمتشان نازل شده با اينكه خود اهل معصيت و در آن گناهان قدم نمىگذاشتند در مجالس اهل گناه هم شركت نمىكردند ، و تنها جرمشان اين بود كه وقتى اهل معصيت را مىديدند برويشان مىخنديدند ، و با ايشان انس مىداشتند « 2 » . و نيز در تفسير عياشى است كه مروان از بعضى از اصحاب خود از امام ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت مىكند كه گفت : وقتى در حضور امام ( ع ) گفتگو از نصارا و عداوتشان به ميان آمد حضرت فرمود : ستايشى كه خداى تعالى در آيه : * ( « ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْباناً وَأَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ » ) * از آنان كرده راجع به مردمى است كه ما بين غيبت مسيح و بعثت محمد ( ص ) مىزيسته‌اند ، و در انتظار بعثت آن جناب روزشمارى مىكرده‌اند . « 3 » مؤلف : ظاهر آيه همانطورى كه سابقا هم گفتيم اين است كه اصولا ملت نصارا و نوع مردمش داراى اين فضايلند ، و شايد امام هم نخواسته‌اند بفرمايند كه آيه در شان عده معينى از نصارا است ، تا كسى نگويد روايت با عموم آيه منافات دارد ، بلكه مراد امام ( ع ) اين بوده كه گر چه آيه در باره عموم است ، ليكن عمومى كه آن روز مىزيسته‌اند ، و اين آيه در شانشان نازل شده . مردمى بوده‌اند كه نبوت خاتم النبيين را قبول داشته و در انتظار بعثتش بودند ، بنا بر اين ، تا وقتى آيه شريفه در مقام مدح ايشان است كه رفتار خود را تغيير ندهند ، و با اينكه رسول اللَّه ( ص ) مبعوث شده دعوتش را پشت گوش نيندازند ، چنان كه در هر جاى

--> ( 1 ) در المنثور ج 2 ص 300 - 301 . ( 2 و 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 335 ح 161 - 162 .