مىتوانيد نماز را شكسته بخوانيد و اين ظاهر منافات ندارد كه آيه شريفه در سياق وجوب آمده باشد . خلاصه از نظر سياق دلالت بر وجوب كند ، و از آن استفاده شود كه بايد نماز را بشكنيد ، بطورى كه اگر تمام بخوانيد نمازتان باطل است . هم چنان كه در آيه شريفه : « إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » « 1 » با اينكه سعى بين صفا و مروه از واجبات حج و عمره است . علت اينكه گفتيم منافات ندارد ، اين است كه مقام آيه شريفه مقام تشريع حكم است و در آن صرف كشف از اينكه چنين حكمى هست كافى است ، و لازم نيست كه در اين مقام همه جهات و خصوصيات حكم بيان شود . ( مىخواهد بفرمايد : نماز در سفر شكسته است و سعى بين صفا و مروه تشريع شده ، اما آيا به نحو وجوب است يا غير وجوب از اين جهت ساكت است ، چون در مقام بيان اين خصوصيات نيست . ) هم چنان كه نظير اين تعبير را درباره روزه واجب آورده ، فرموده : « وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ » « 2 » . * ( « إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا . . . » ) * كلمه « فتنه » هر چند كه معانى بسيار مختلفى دارد ، و ليكن آنچه از اطلاق آن در قرآن در خصوص كفار و مشركين معهود است ، شكنجه است ، يعنى كشتن و زدن و امثال اينها . قرائنى هم كه در كلام است اين معنا را تاييد مىكند . پس معناى آيه اين است كه اگر از كفار ترسيديد كه شما را شكنجه كنند و مورد حمله قرار دهند و به قتل برسانند ، مىتوانيد نماز را به صورت نماز خوف بخوانيد . و در جمله مورد بحث قيد و يا شرط است براى جمله « فلا جناح عليكم . . . » و مىفهماند كه ابتداء شكستن نماز براى خوف فتنه و ترس از دشمن تشريع شد ، و اين خصوصى بودن مورد ، منافات ندارد با اينكه براى بار دوم بطور عموم و براى همه سفرهاى مشروع تشريع شود . هر چند كه پاى خوف در ميان نباشد . آرى ، كتاب خدا يك قسم از نماز شكسته را بيان مىكند و سنت رسول اللَّه آن را براى همه صور ، عمومى مىسازد ، كه ان شاء اللَّه رواياتش به زودى مىآيد .

--> ( 1 ) صفا و مروه محققا از شعائر خداى تعالى است . پس كسى كه به حج و يا عمره مىرود ، گناهى و حرجى بر او نيست كه بين اين دو نقطه سعى كند . « سوره بقره ، آيه 158 » . ( 2 ) و اينكه روزه بگيريد برايتان بهتر است . « سوره بقره ، آيه 184 » .