السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
646
تفسير الميزان ( فارسي )
و چون جمله : « فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ » مطلق است هم آتش دنيا را كه همان بدبختىها و ذلتها باشد شامل مىشود و هم آتش آخرت را و اين آتش كه مكرر مسلمانان را از آن تحذير كرده و فرموده بود : « وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّه نَفْسَه » همان است كه در آيه زير مىفرمايد : با نازل شدن حكم ولايت معصومين - البته اگر به آن عمل كنيد - خطر آن آتش از شما بر طرف مىشود و آن آيه اين است : « الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ » « 1 » . پس دگرگون شدن اين نعمت به دست خود آنان و تجاوز از ولايت خداى تعالى و قطع رابطه با آن مقام و ركون به ظالمين و ولايت كفار و دوستى با اهل كتاب چيزى بوده كه توقع آن از آن مردم مىرفته و بر آنان واجب بوده كه از اين انحرافها بر جان خود بترسند و از سخط الهى كه كسى نمىتواند از آن جلوگيرى كند بهراسند آن هم با آن تهديدى كه خداى تعالى به آنان كرده و در چند آيه قبل فرموده : * ( « وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّه مِنْهُمْ إِنَّ اللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ » ) * « 2 » و در آخر آن خبر داده كه ايشان را به سعادتشان هدايت نمىكند ، پس آن چيزى كه هدايت متعلق بدان است سعادت است و سعادت مسلمين در دنيا به اين است كه در مجتمعشان زندگى و عيشى بر طبق سنت دين و سيره عامه اسلامى داشته باشند . و اگر بنيه و اسكلت اين سيره منهدم گردد مظاهر آن كه حافظ معناى آن است نيز در هم و بر هم مىشود آن وقت در جو جامعه معلوم نمىشود كار نيك و ستوده كدام است كه تا به آن امر كنند ( امر به معروف ) و كار زشت كدام است تا يكديگر را از آن نهى نمايند ( نهى از منكر ) و آن وقت است كه شعائر عامه سقوط نموده و به جايش شعائر كفر رواج مىيابد و اين وضع پيوسته ريشه دارتر مىشود و پايه هايش محكمتر مىگردد تا برسد به آنجا كه از اسلام به غير از اسم چيزى نماند - هم چنان كه امروز نمانده - . و اگر خواننده عزيز در سيره عمومى اسلامى كه كتاب و سنت آن را تنظيم و سپس در بين مسلمين اجرا نموده دقت كند و سپس در سيره فاسدى كه امروز بر مسلمين تحميل شده به دقت بنگرد آن وقت آيه شريفه : * ( « فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّه بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَه أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّه وَلا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ » ) * « 3 » را به دقت مطالعه
--> ( 1 ) امروز ديگر كفار از دين شما مايوس شدند ، پس از آنها نترسيد - و به خاطر ترس از آنان دست از دين خود بر نداريد - و تنها از من بترسيد . « سوره مائده ، آيه 3 » . ( 2 ) « سوره مائده ، آيه 51 » . ( 3 ) « سوره مائده ، آيه 54 » .