السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

446

تفسير الميزان ( فارسي )

مطالب بسيارى از آنان در باره اخبار كتابهايشان و داستانهاى انبيايشان و امتهايشان را شنيدند و شنيده هاى خود را با آنچه از احاديث كه از رسول خدا ( ص ) شنيده و حفظ كرده بودند مخلوط نموده ، و جعل احاديث دروغين و دستبرد در احاديث صحيح را شروع كردند كه امروز در ميان احاديثى كه از طرق صحابه و راويان صدر اول از رسول خدا ( ص ) نقل شده مقدار بسيار زيادى از اين كلمات دروغين و بريده بريده يافت مىشود كه قرآن كريم به ظاهر الفاظش آنها را دفع مىكند و عمده سببى كه باعث اين دستبردها شد چند امر بود . اول احترام بسيار زيادى بود كه مردم براى همنشينى رسول خدا ( ص ) و براى حفظ حديث معتقد بودند ، و حتى افرادى را هم كه رسول خدا ( ص ) را نديده بودند و تنها از اصحاب آن جناب احاديثى نقل مىكردند مزيتى بر ساير مردم قائل بودند ، و آنان را تعظيم مىكردند ، و همين جهت باعث شد كه هر كسى - چه لايق و چه نالايق - براى اينكه در بين جامعه سر و گردنى از سايرين بلندتر داشته باشد ، به نقل حديث پرداخته و خود را محدث و راوى قلمداد كند ، حتى كسانى هم كه يهودى بودنشان يا نصرانى بودنشان مسلم بود با اين حال به صرف اينكه حديث نقل مىكرد در جامعه آن روز جا مىافتاد و محترم مىشد ، و قهرا براى اينكه اين محدث از آن ديگرى جلو بزند و محترمتر شود هر چه از دهانش در مىآمد به عنوان حديث مىگفت . عامل دوم جعل حديث ، حرص شديدى بود كه اين افراد در حفظ حديث داشتند همين حرص در حفظ حديث و نقل آن نمىگذاشت كه در باره درستى و نادرستى حديث و تدبر در معناى آن و مخصوصا عرضه كردن آن بر كتاب خدا دقت كنند ، با اينكه قرآن كريم اصل دين بود و ساختمان دين بر اين پايه و اصل نهاده شده بود ، فروع دين از اين اصل ريشه مىگرفت ، رسول خدا ( ص ) هم بطورى كه در نقل معتبر آمده سفارش اكيد كرده بود كه هر سخنى را از هر كسى نپذيرند ، بلكه شنيده هاى خود را بر قرآن كريم عرضه كنند ، در صورتى كه مخالف قرآن بود رهايش كنند ، و در حديث معتبر فرموده بود : « ستكثر على القاله » به زودى حديث تراشان عليه من زياد مىشوند و احاديثى ديگر از اين قبيل . همين معنا فرصتى شد براى اينكه احاديث جعلى و دروغينى در مورد صفات خدا و اسماء و افعال او و نيز در باره لغزشهايى كه به انبياى گرامى نسبت داده شده ، و اعمال زشت كه به رسول خدا ( ص ) نسبت داده شده و آن جناب را مشوه جلوه داده ، و در باره خرافاتى در خلقت و ايجاد و داستانهاى دروغينى از امتهاى گذشته و در باره تحريف شدن قرآن و مسائل ديگرى از اين قبيل در دست و دهنها بگردد ، احاديثى كه دست كمى از خرافات