گفتارى در اينكه قرآن كريم چه طريقه اى براى تفكر پيشنهاد كرده و اين بحثى است مختلط از مطالب قرآنى و فلسفى و روايتى هيچ ترديدى نداريم در اينكه حيات انسانى ، حياتى است فكرى ، نه چون حيوانات غريزى و طبيعى ، زندگى بشر سامان نمىگيرد مگر به وسيله ادراك كه ما آن را فكر مىناميم و از لوازم فكرى بودن زندگى بشر يكى اين است كه هر قدر فكر صحيحتر و كاملتر باشد قهرا زندگى انسانى استوارتر خواهد بود ، پس زندگى استوار حال به هر سنتى كه باشد و در هر طريقى كه افتاده باشد طريقى سابقه دار ، يا بى سابقه ، ارتباط كامل با فكر استوار دارد و زندگى استوار مبتنى و مشروط به داشتن فكر استوار است ، حال هر قدر استوارى فكرى بيشتر باشد استوارى زندگى بيشتر و هر قدر آن كمتر باشد اين نيز كمتر خواهد بود . خداى تعالى هم در كتاب عزيزش به طرق مختلف و اسلوبهاى متنوع به اين حقيقت اشاره نموده ، از آن جمله فرموده : « أوَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها ؟ » « 1 » . و نيز فرموده : « هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ » « 2 » . همچنين فرموده : « يَرْفَعِ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ » « 3 » و باز مىفرمايد : « فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه ، أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّه وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الأَلْبابِ » « 4 » و آيات بسيار ديگرى از اين قبيل كه نيازى به ايراد همه آنها نيست ، پس در اينكه قرآن كريم بشر را به فكر صحيح دعوت نموده و طريقه صحيح علم را ترويج فرموده ، هيچگونه ترديدى نيست .

--> ( 1 ) آيا كسى كه مرده بود زنده اش كرديم و برايش نورى قرار داديم تا با آن نور در بين مردم مشى كند ، مثل كسى است كه در ظلمتهايى قرار دارد كه خارج شدن از آنها برايش نيست . « سوره انعام ، آيه 122 » . ( 2 ) « سوره زمر ، آيه 9 » . ( 3 ) خدا كسانى را از شما كه ايمان آورده‌اند بالا مىبرد و كسانى را كه موفق به علم شدند ، به درجاتى برترى مىدهد . « سوره مجادله ، آيه 11 » . ( 4 ) به بندگان من آنها كه هر سخنى را گوش مىدهند و از بهترينش پيروى مىكنند بشارت ده كه آنها كسانى هستند كه خداى تعالى هدايتشان كرده و همانان خردمندانند . « سوره زمر ، آيه 18 » .