بدبختى در زندگى دنيا و آخرت حفظ نموده و نمىگذارد زندگى سعيده او مكدر گردد . پس امر هدايت به سوى سلامتى و سعادت دائر مدار پيروى خوشنودى خدا است ، اگر كسى در صدد بدست آوردن خوشنودى خدا بود مشمول آن هدايت مىشود و الا نه ، و با در نظر گرفتن اينكه خدا راضى به كفر بندگانش نيست « وَلا يَرْضى لِعِبادِه الْكُفْرَ » « 1 » ، و از مردمى كه فاسق باشند راضى نيست « فَإِنَّ اللَّه لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ » « 2 » ، و نيز با در نظر گرفتن اينكه هدايت خدا مشروط است بر اينكه انسان از راه ظلم اجتناب كند و ندانسته داخل در سلك ظالمان نشود . چون خودش هدايت خود را از چنين كسانى نفى نموده و آنها را از رسيدن به كرامت الهيه اش مايوس كرده و فرموده : « وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ » « 3 » قهرا آيه شريفه مورد بحث كه مىفرمايد : * ( « يَهْدِي بِه اللَّه مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَه سُبُلَ السَّلامِ » ) * تقريبا همان معنايى را افاده مىكند كه از آيه زير استفاده مىشود ، توجه فرمائيد : « الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ » « 4 » . * ( « وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِه » ) * در اينكه ظلمت را به صيغه جمع و نور را به لفظ مفرد آورده اشاره است به اينكه راه حق هر چند كه بر حسب مقامات و مراحل متعدد است ، ولى در آن اختلاف و تفرق وجود ندارد ، به خلاف طريق باطل كه همانطور كه گفتيم سراپا اختلاف است و اهل هر طريقى اهل طرق ديگر را دشمن مىدارد و از آنها متنفر است . هر جا كه اخراج از ظلمات به سوى نور به غير خداى تعالى نسبت داده شود مثلا بگوئيم پيغمبر خدا و يا كتاب خدا مردم را به اذن خدا از ظلمتها به سوى نور بيرون مىآورد ، در اين گونه موارد اذن خداى تعالى به معناى رضاى او خواهد بود ، نظير اين آيه كه مىفرمايد : « كِتابٌ أَنْزَلْناه إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ » « 5 » ، و در اين آيه اخراج مردم از ظلمات به سوى نور را مقيد كرد به اذن پروردگارشان تا با اين وسيله توهم استقلال انبيا در

--> ( 1 ) « سوره زمر ، آيه 7 » . ( 2 ) « سوره توبه ، آيه 96 » . ( 3 ) « سوره جمعه ، آيه 5 » . ( 4 ) كسانى كه ايمان آوردند و ايمان خود را با ظلم نياميختند ، چنين كسانى - از هر محروميت و شقاوتى - ايمنند ، و همين كسان راه يافتگانند . « سوره انعام ، آيه 82 » . ( 5 ) كتابى كه به سوى تو نازل كرديم تا مردم را به اذن پروردگارشان از ظلمتها به سوى نور بيرون سازى . « سوره ابراهيم ، آيه 1 » .