تعالى شستن صورت و دو دست را و مسح كشيدن بر سر و پشت دو پا را واجب كرد ، تا هر گاه كسى در حالت سفر و بيمارى و ضرورت نتوانست صورت و دست را بشويد به جاى شستن آن دو موضع را مسح كند و فرمود : * ( « وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ ) * . . . * ( وَأَيْدِيكُمْ مِنْه » ) * . « 1 » و در همان كتاب از عبد الاعلى مولى آل سام روايت آورده كه گفت به امام صادق ( ع ) عرضه داشتم : من در اثر زمين خوردن ناخنم شكست ، و انگشتم را باند پيچى كردم ، حال بفرما براى وضو چه كنم ؟ مىگويد امام ( ع ) فرمود : حكم اين مساله و امثال آن در كتاب خداى تبارك و تعالى آمده ، مىفرمايد : « ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » « 2 » : « 3 » . مؤلف : امام ( ع ) به آيه سوره حج اشاره نموده ، كه در آن نيز حرج نفى شده ، و اگر به ذيل آيه مورد بحث اشاره نكرد كه در خصوص وضو است ، براى اين بوده كه به مطلبى اشاره كرده باشد ، كه ما قبلا خاطرنشان ساختيم كه منظور از نفى حرج ، نفى حرج در ملاكهاى دينى است ، نه در خود احكام و در اخبارى كه ما نقل كرديم نكات بسيارى است ، كه با در نظر گرفتن بيانى كه ما در ذيل آيات داشتيم آن نكات روشن مىشود ، بنا بر اين خواننده محترم مىتواند همان بيانات را به عنوان شرح اين روايات تلقى كند .

--> ( 1 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 302 ح 63 و 64 . ( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 303 - 302 ح 66 . ( 3 ) خداى تعالى در دين هيچگونه حكمى حرجى عليه شما جعل نكرده .