نماز مىخوانى ؟ آن مرد عرضه داشت : عمر بن خطاب به من چنين دستور داد ، حضرت دست او را گرفته نزد عمر آورد ، و با صداى بلند فرمود : ببين اين شخص چه چيزى از تو روايت مىكند ، عمر گفت : بله من به او گفتم چون رسول خدا ( ص ) آن طور مسح كرد ، حضرت فرمود : قبل از مائده يا بعد از آن ؟ گفت : اين را نمىدانم ، فرمود : حال كه نمىدانى پس چرا فتوا مىدهى ؟ مسح بر چكمه در سابق نازل شد ( و در مائده نسخ شد ) . « 1 » مؤلف : در عهد عمر اختلاف در جواز و عدم جواز مسح بر روى كفش شايع بود ، و نظر على ( ع ) اين بود كه آن دستور به آيه سوره مائده نسخ شده ، اين نظريه از روايات اين باب استفاده مىشود ، و به همين جهت از بعضىها از قبيل براء و بلال و جرير بن عبد اللَّه روايت شده كه آنان از رسول خدا ( ص ) نقل كرده‌اند كه آن جناب بعد از مائده نيز بر روى كفش و پاپوش مسح مىكرده « 2 » ، و ليكن رواياتشان خالى از اشكال نيست ، و گويا منشا اختلاف مذكور اين پندار بوده كه مدعيان نسخ دليل ناسخ را غير از آيه مىدانند ، و غير آيه نمىتواند ناسخ باشد ، در حالى كه اين پندار صحيح نيست و دليل نسخ خود آيه مائده است براى اينكه آيه شريفه مسح بر قدم را واجب كرده ، و معلوم است كه پا افزار و كفش قدم نيست ، و همين پاسخ را روايت بعدى داده است . و در تفسير عياشى از محمد بن احمد خراسانى - وى بقيه راويان حديث تا زمان امام را ذكر نكرده - روايت آورده كه گفته است ، مردى به حضور امير المؤمنين ( ع ) آمد ، و از مسح بر پا افزار پرسيد ، حضرت لحظه اى سر به پائين انداخت ، آن گاه سر بلند كرد و فرمود : خداى تبارك و تعالى بندگان خويش را امر به طهارت فرموده ، و آن را در بين اعضاى بدن تقسيم كرده ، سهمى از آن را به صورت ، و سهمى به سر ، و نصيبى به دو پا و بهره اى به دو دست داده ، اگر پا افزار يكى از اين اعضاى بدن است مىتوانى آن را مسح كنى . « 3 » و نيز در همان كتاب از حسن بن زيد از جعفر بن محمد ( ع ) روايت كرده كه گفت : على ( ع ) در عهد عمر بن خطاب در مساله مسح بر پا افزار مخالف سايرين بوده ، آنها مىگفتند : ما ديديم كه رسول خدا ( ص ) بر پا افزار خود مسح مىكرد و حضرت در پاسخ هر كس كه اين استدلال را مىكرد مىپرسيد : رسول خدا ( ص )

--> ( 1 ) تفسير برهان ج 1 ص 452 ح 10 . ( 2 ) تفسير المنار ج 6 ص 237 . ( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 301 ح 59 .