السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
338
تفسير الميزان ( فارسي )
و رسول خدا ( ص ) ندانست چه جوابى به او بدهد ، تا آن كه آيه سوره مائده نازل شد كه : * ( « تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّه » ) * « 1 » مؤلف : در معناى اين روايت اخبارى ديگر هست ، ولى همان اشكالى كه در روايات قبلى بود به اين روايت نيز وارد است ، و ظاهرا اين روايات و هر روايت ديگرى كه در معناى آنها باشد نظريه راويان است ، كه خواستهاند حوادث را بر آيه شريفه تطبيق دهند ، نه اينكه واقعا آيه شريفه در چنين داستانى نازل شده باشد تازه در همين تطبيق دادنشان هم راه درستى نرفتهاند ، و ظاهرا اصحاب رسول خدا ( ص ) گفتهاند : كه سگها چنين و چنان شكار مىكنند و خوب است يك قاعده كلى بدست ما بدهيد تا بفهميم حلال از شكار سگها كدام است و حرامش كدام ؟ رسول خدا ( ص ) در پاسخ آنان به اين آيه تمسك كرده كه در آن سؤال آنان را مطرح كرده و قاعده كلى هم دست داده و رسول خدا ( ص ) بعد از خواندن آيه شريفه پاسخ آنان را در خصوص مساله مورد سؤالشان را داده ، اين آن مقدارى است كه از لحن آيه استفاده مىشود . در كافى به سند خود از حماد از حلبى از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : در كتاب على ( ع ) در ذيل جمله : * ( « وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ » ) * آمده كه منظور از جوارح تنها سگها هستند . « 2 » مؤلف : اين روايت را عياشى نيز در تفسير خود از سماعة بن مهران از آن جناب نقل كرده است . « 3 » و در همان كتاب از ابن مسكان از حلبى نقل كرده كه گفت : امام صادق ( ع ) فرمود : پدرم فتوا مىداد و در فتوا دادن احتياط مىكرد ، ما نيز در خصوص شكار بازها و عقابها مىترسيديم فتوا بدهيم ، ليكن امروز ديگر هيچ ترسى نداريم ، مىگوئيم شكار اين مرغان شكارى حلال نيست ، مگر آنكه برسيد و شكار آنها را ذبح كنيد ، زيرا در كتاب على ( ع ) آمده كه در ذيل جمله : * ( « وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ » ) * فرموده : مقصود از جوارح خصوص سگها است ، و شامل بازها و عقابها نمىشود . « 4 »
--> ( 1 ) در المنثور ج 2 ص 260 . ( 2 ) فروع كافى ج 6 ص 202 ح 1 . ( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 294 ح 28 . ( 4 ) فروع كافى ج 6 ص 207 ح 1 .