دست بگيرند ، هم چنان كه خداى تعالى به اين مطلب تصريح كرده مىفرمايد : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّه وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ » « 1 » ، كه معناى آن در بحثى مفصل گذشت ، و نيز مىفرمايد : « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه وَرَسُولُه وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ ، وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَهُمْ راكِعُونَ » « 2 » ، كه ان شاء اللَّه تعالى بحث در معناى آن به زودى مىآيد . پس حاصل معناى آيه مورد بحث اين شد : امروز - كه همان روزى است كه كفار از دين شما مايوس شدند - مجموع معارف دينيه اى كه به شما نازل كرديم را با حكم ولايت كامل كرديم ، و نعمت خود را كه همان نعمت ولايت يعنى اداره امور دين و تدبير الهى آن است بر شما تمام نموديم ، چون اين تدبير تا قبل از امروز با ولايت خدا و رسول صورت مىگرفت ، و معلوم است كه ولايت خدا و رسول تا روزى مىتواند ادامه داشته باشد كه رسول در قيد حيات باشد ، و وحى خدا هم چنان بر وى نازل شود ، و اما بعد از در گذشت رسول و انقطاع وحى ديگر رسولى در بين مردم نيست تا از دين خدا حمايت نموده و دشمنان را از آن دفع كند ، پس بر خدا واجب است كه براى ادامه تدبير خودش كسى را نصب كند ، و آن كس همان ولى امر بعد از رسول و قيم بر امور دين و امت او مصداق جمله : « وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ » است . پس ولايت كه مشروع واحدى است تا قبل از امروز ناقص بود ، و به حد تمام نرسيده بود ، امروز با نصب ولى امر ، بعد از رسول تمام شد . و وقتى دين خدا در تشريعش به حد كمال رسيد ، و نعمت ولايت تمام شد * ( « رَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلامَ دِيناً » ) * من اسلام را بدان جهت كه دينى از اديان توحيد است براى شما پسنديدم ، در اين دين غير از خدا كسى پرستيده نمىشود ، و با در نظر گرفتن اينكه طاعت همان عبادت است قهرا غير از او كسى اطاعت نمىشود ، آرى تنها خدا و كسى كه خدا فرموده باشد يعنى رسول و اولى الامر اطاعت مىشود . پس آيه شريفه خبر مىدهد از اينكه مؤمنين امروز ديگر خوف سابق را ندارند و دين سابقشان مبدل به امنيت شده ، و خداى تعالى براى مؤمنين دين را پسنديده ، كه متدين به دين اسلام شوند ، ( كه دين توحيد است يعنى غير از خدا در آن دين كسى اطاعت و پرستش

--> ( 1 ) اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر و صاحبان امر و ولايت بر شما را . « سوره نساء ، آيه 59 » ( 2 ) ولى شما تنها و تنها خدا و رسول او و كسانى است كه ايمان آورده‌اند نماز مىخوانند ، و در حال ركوع صدقه مىدهند . « سوره مائده ، آيه 55 »