السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
29
تفسير الميزان ( فارسي )
آل عمران سخن گفتيم و اتفاقا آيات مورد بحث نيز از نظر مضمون بىشباهت به آيات آن سوره نيست و اگر كسى دقت كند اين تشابه را احساس مىكند ، دقت بفرمائيد كه در آنجا چه مىگويد : « الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّه وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ ، الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَقالُوا حَسْبُنَا اللَّه وَنِعْمَ الْوَكِيلُ . . . إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَه فَلا تَخافُوهُمْ وَخافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ » « 1 » . اين آيات بطورى كه ملاحظه مىكنيد خاطر نشان مىسازد كه رسول خدا ( ص ) همواره مردم را بعد از آسيب ديدن ( بعد از محنت جنگ احد ) دعوت مىكرده به اينكه براى جهاد با كفار بيرون شوند و مردمى در اين تلاش بودهاند كه مؤمنين را از شركت در جهاد و يارى رسول خدا ( ص ) باز بدارند و به اين منظور شايعه پراكنى مىكردند ، كه مشركين عليه شما لشگر جمع مىكنند . آن گاه خاطر نشان مىسازد كه اين ترساندنها و شايعه پراكنىها همه از ناحيه شيطان است و سخن او است كه از حلقوم اولياى او بيرون مىآيد و آن گاه بر مؤمنين واجب مىكند كه از اين جوسازان نترسند و اگر به خداى تعالى ايمان دارند ، از او بترسند . و اگر كسى در اين آيه و آيات مورد بحث يعنى آيه : * ( « وَإِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِه . . . » ) * دقت كند ، ترديدى برايش باقى نمىماند كه خداى سبحان در اين آيه ، داستان بدر صغرا را خاطر نشان مىسازد و در اين جريان جزء چيزهايى كه افراد ضعيف الايمان را به خاطر آن ملامت مىكند و در جمله : « فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ . . . » و جمله : « وَقالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ . . . » و جمله : « وَإِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ . . . » و جمله : * ( « وَيَقُولُونَ طاعَةٌ . . . » ) * به آن اشاره فرموده ، يكى همين جمله مورد بحث است كه مىفرمايد : * ( « وَإِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِه . . . » ) * .
--> ( 1 ) كسانى كه بعد از زخمى شدن و آسيب ديدن ، دعوت خدا و رسول را اجابت كردند ، دو طائفهاند : بعضى كه بعد از اجابت ، احسان هم كردند و تقوا نيز ورزيدند ، پاداشى عظيم دارند ، همانهايى كه وقتى مردم به ايشان مىگويند : دشمنان دارند عليه شما لشگر جمع مىكنند ، از آنان بترسيد و بر حذر باشيد ، نه تنها نمىترسند بلكه اين خبر ايمانشان را زياد كرد و گفتند : خدا براى ما كافى است كه بهترين تكيه گاه است . . . آرى منشا اين خبرها و جوسازىها شيطان است كه مىخواهد پيروان خود را بترساند ، پس شما مؤمنين از آنها نترسيد ، و از من بترسيد ، اگر ايمان داريد . « سوره آل عمران ، آيه 175 » .