و آن چيز عبارت است از خاموش شدن نور دين و مسلوب شدن اين نعمت و موهبت ، به دست كفار . خداى تعالى در آياتى ديگر بيان كرده كه هيچ سببى و علتى اين نعمت را از بين نمىبرد ، مگر كفر ورزيدن به آن ، و مسلمانان را با شديدترين لحن از چنين عملى تهديد نموده ، فرمود : « ذلِكَ بِأَنَّ اللَّه لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ ، حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ » « 1 » ، و نيز فرموده : « وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّه مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْه فَإِنَّ اللَّه شَدِيدُ الْعِقابِ » « 2 » و در آيه شريفه زير مثلى كلى براى نعمت خدا زده ، كه كفران به آن ، آن را به چه صورت در مىآورد ، چنين مىفرمايد : « وَضَرَبَ اللَّه مَثَلًا قَرْيَةً كانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّه فَأَذاقَهَا اللَّه لِباسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ » « 3 » . بنا بر اين آيه مورد بحث هم كه مىفرمايد : * ( « الْيَوْمَ يَئِسَ ) * . . . * ( دِيناً » ) * اعلام مىكند به اينكه دين مسلمانان هم چنان از ناحيه كفار در امنيت و از خطرى كه ممكن است از ناحيه آنان متوجهش شود محفوظ است ، و هيچ فسادى و خطر زوالى متوجه اين دين نمىشود ، مگر از ناحيه خود مسلمانان به اينكه اين نعمت تامه الهى را كفران كنند ، و اين دين كامل و مرضى را ترك گويند ، در آن روز است كه خداى تعالى نعمت خود را از آنان سلب نموده ، و به نقمت و خوارى مبدلش مىسازد ، و لباس خوف و جوع بر تنشان مىكند ، هم چنان كه ديديم مسلمانان كفران كردند ، و خدا هم آن كار را كرد . حال اگر كسى بخواهد بفهمد اين آيه با جمله : * ( « فَلا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ » ) * تا چه اندازه پيشگويى كرده ، بايد سيرى دقيق در حال عالم اسلامى امروز بكند آن گاه به عقب برگشته حوادث تاريخى را مورد دقت قرار دهد ، تا به ريشه قضايا و به موى رگهاى آن پى ببرد . آياتى كه در قرآن كريم سخن از ولايت دارد ارتباط تامى با مضمون اين آيه يعنى تحذير و تهديد آن دارد ، و خداى تعالى در كتابش بندگان خود را در هيچ بابى و هيچ مطلبى از عذاب خودش تحذير نكرده مگر در باب ولايت ، و تنها در اين مورد است كه پى در پى مىفرمايد :

--> ( 1 ) و اين بدان جهت است كه خدا هرگز نعمتى راى كه بر قومى ارزانى داشته تغيير نمىداده ، تا آنكه خود آن مردم وضع خويش راى عوض كردند ، آن وقت خداى تعالى نيز نعمت خود راى تغيير داده ، و خدا شنوا و دانا است . « سوره انفال ، آيه 53 » . ( 2 ) و كسى كه نعمت خداى راى تغيير دهد آن هم بعد از آنكه نعمت به دستش رسيده ( بايد بداند كه ) خدا شديد العقاب است . « سوره بقره ، آيه 211 » . ( 3 ) و خدا مثلى زده و آن قريه اى است كه داراى امنيت و آرامش بود و رزقش به آسانى و فراوانى مىرسيد تا آنكه اهل آن قريه به نعمتهاى خدا كفران ورزيدند ، و در نتيجه خداى تعالى جامه فقر و ترس بر تنشان كرد ، به جرم كارهاى زشتى كه اختراع مىكردند . « سوره نحل ، آيه 112 » .