السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

282

تفسير الميزان ( فارسي )

بين بروند ، و چنين مردمى در دنيا نباشند ، بلكه مىخواستند نور خدا را خاموش سازند ، و اركان شرك را كه در حال تزلزل قرار گرفته و داشت فرو مىريخت تحكيم ببخشند ، و مؤمنين را همانطور كه در جمله : « لَوْ يَرُدُّونَكُمْ . . . كُفَّاراً . . . » گذشت به كفر قبلى خود بر گردانند ، هم چنان كه در آيه زير به اين حقيقت تصريح نموده ، مىفرمايد : « يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّه بِأَفْواهِهِمْ وَاللَّه مُتِمُّ نُورِه وَلَوْ كَرِه الْكافِرُونَ » « 1 » ، و نيز مىفرمايد : « فَادْعُوا اللَّه مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ ، وَلَوْ كَرِه الْكافِرُونَ » « 2 » . و به همين جهت كفار هيچ همى به جز قطع اين شجره طيبه و ريشه كن ساختن آن نداشتند ، آنها تنها هدفشان اين بود كه از راه تفتين مؤمنين و راه دادن نفاق و تفرقه در بين جماعت آنان و گسترش شبه و خرافات در بين آنان ، و سر انجام افساد دين آنان ، اين بنيان رفيع را سرنگون سازند . به اين منظور نخست اين هدف را دنبال كردند كه عزيمت و تصميمهاى رسول خدا ( ص ) را سست و با مال و جاه خود مقاصد آن جناب را - العياذ باللَّه - احمقانه قلمداد كنند ، هم چنان كه قرآن كريم به اين معنا اشاره نموده مىفرمايد : « وَانْطَلَقَ الْمَلأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَاصْبِرُوا عَلى آلِهَتِكُمْ إِنَّ هذا لَشَيْءٌ يُرادُ » « 3 » ، و خلاصه برويد و با مايه گذارى از مال و قدرت خود خدايان خود را يارى كنيد . و يا اين كار را از راه مخالطه و سازش كارى انجام مىدادند ، كه آيه زير بدان اشاره نموده مىفرمايد : « وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ » « 4 » و نيز مىفرمايد : « وَلَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا » « 5 » ، و نيز مىفرمايد : « قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ وَلا أَنْتُمْ عابِدُونَ ما أَعْبُدُ »

--> ( 1 ) مىخواهند با دهنهاى خود نور خدا راى خاموش كنند ، ولى خدا نور خود راى تمام خواهد كرد ، هر چند كه مشركين كراهت داشته باشند . « سوره صف ، آيه 9 » . ( 2 ) پس خدا راى بخوانيد در حالى كه دين راى خالص براى او بدانيد ، هر چند كه كفار كراهت داشته باشند . « سوره مؤمن ، آيه 14 » . ( 3 ) بزرگان قريش كه نزد ابى طالب دعوت رسول خدا ( ص ) را شنيدند بر خاسته به راه افتادند كه برويد و در برابر خدايان خود پايدارى كنيد ، كه از ما اين راى خواسته‌اند . « سوره ص ، آيه 6 » . ( 4 ) آرزو مىكنند كه چه مىشد تو با آنان سازشكارى نموده و آنها با تو سازشكارى مىكردند . « سوره قلم ، آيه 9 » . ( 5 ) و اگر نبود كه ما به تو ثبات و پايدارى داديم ، چيزى نمانده بود كه كمى به كفار ركون و ميل كنى . « سوره اسرى ، آيه 74 » .