السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
228
تفسير الميزان ( فارسي )
حق و ثبات و عزم و رأى را ندارند و چه بسيار آيتهاى بينه كه مورد ستم خود قرار دادند و چه بسيار دعوت حق كه از رسيدن آن به گوش بشر جلوگيرى كردند الا اينكه از اين طائفه عده معدودى كه راسخين در علم بودند ، بدان جهت كه ثباتى بر علم خود داشتند و تا حدى نسبت به حقى كه حقانيت آن بر ايشان روشن بوده پاى بند بودند و همچنين مؤمنين حقيقى ايشان از آنجا كه خلق و خوى پذيرش حق را دارند بدانچه به تو نازل شده و بدانچه قبل از تو نازل شده ايمان مىآورند ، چون هر دو را يكسان مىيابند و مىبينند آنچه بر تو نازل شده شبيه است به آنچه بر ساير انبيا از نوح و بعد از او وحى شده است . از اينجا روشن مىشود كه اولا چرا پيروان رسول خدا ( ص ) از اهل كتاب را راسخين در علم نام نهاد و آنان را مؤمنين خواند و معلوم مىشود علت اين بوده كه در آيات قبل كل اهل كتاب را به عنوان جامعه اى معرفى كرد كه رسوخ در علم ندارند و در برابر هيچ حقى ثبات قدم به خرج نمىدهند ، هر چند كه براى تاييد حقانيت آن حق از سوى خداى تعالى معجزات روشن بر ايشان اقامه شود ، قهرا عده كمى كه از آنان پيروى رسول خدا ( ص ) كردند ، چون او را حق يافتند ، راسخين در علم خواهند بود و بايد در مقابل دسته اول به اين صفت متصف شوند . و ثانيا روشن مىشود كه چرا در آيه شريفه نزول قرآن را با نزول كتب آسمانى قبل از قرآن ذكر كرد و معلوم شد وجه آن اين است كه مقام اقتضاء مىكرده بفهماند بين اين وحى و وحىهاى گذشته هيچ فرقى نيست . و ثالثا روشن شد كه جمله : * ( « إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا . . . » ) * در آيه بعد در مقام بيان علت ايمان اين افراد استثنايى از اهل كتاب است . * ( « إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِه . . . » ) * اين آيه شريفه همانطور كه قبلا نيز اشاره كرديم در اين مقام است كه بيان كند چرا اين افراد استثنايى به اسلام ايمان مىآورند و حاصل معناى آيه - و خدا داناتر است - اين است كه اين گونه افراد به آنچه بر تو نازل شده ايمان مىآورند براى اينكه خداى تعالى مىفرمايد : ما آنچه به تو داديم چيز بى سابقه و نو ظهورى نبوده ، چنين نيست كه مشتمل بر دعاوى و جهاتى باشد كه در نزد انبياى گذشته نبوده باشد بلكه امر وحى يك نواخت است ، هيچ اختلافى بين مصاديق آن نيست ، براى اينكه ما به همان كيفيت به تو وحى مىكنيم كه به نوح و انبياى بعد از او وحى كرديم و نوح ( ع ) اولين پيامبرى بود كه كتاب و شريعت آورد ، و به همان كيفيت به تو وحى مىكنيم كه به ابراهيم و انبياى بعد از او و از آل او وحى كرديم و افراد استثنايى از اهل