نظر معنا شركت دارد ، پس اين جار و مجرور متعلق به هر دو كلمه است و معناى جمله مورد بحث چنين است : ليكن آنها كه راسخ در علم هستند و نيز آنها كه مؤمن حقيقى اهل كتابند به تو و به آنچه قبل از تو نازل شده ايمان مىآورند و مؤيد اين معنا تعليلى است كه بعدا در جمله : * ( « إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِه . . . » ) * مىآيد چون ظاهر اين آيه ( بطورى كه در تفسيرش خواهد آمد ) اين است كه مىخواهد بيان كند كه اين گونه افراد از اين جهت و بدين علت به تو ايمان مىآورند كه نبوت تو و وحيى كه ما تو را بدان گرامى داشتيم شبيه به وحيى است كه انبياى گذشته خدا براى آنان خواندند ، مانند وحيى كه به نوح و پيغمبران بعد از او شد و نيز وحيى كه به آل ابراهيم و آل يعقوب و به ساير انبيايى شد كه ما داستانهايشان را برايت شرح نداديم . و اين معنا ( بطورى كه ملاحظه مىفرمائيد ) با مؤمنين اهل كتاب بيشتر تطبيق دارد تا با مؤمنين عرب كه خداى عز و جل آنها را به مثل آيه : « لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ » « 1 » توصيف كرده و فرموده : قرنها ( يعنى در مدت فترت كه حدود پانصد سال بوده ) پيغمبرى به سوى آنان نيامده و از وحى خدا به كلى غافل بودند ولى در آيه مورد بحث مؤمنينى را توصيف مىكند به اينكه قبل از نبوت و وحى به تو ، نبوتها و وحىها ديده‌اند پس آيه مورد بحث با اهل كتاب انطباق بيشترى دارد . و جمله : * ( « وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ » ) * عطف است بر كلمه : « راسخون » و اگر به حالت نصب آمده و نفرموده : « و المقيمون » از باب مدح است ( و تقدير آن امدح المقيمين - مدح مىكنم مقيمين را ) مىباشد و مثل اين جمله در عطف به كلمه : « راسخون » جمله : * ( « وَالْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ » ) * و جمله : * ( « وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ » ) * است و همه اينها به جز جمله : « مقيمين » مبتداءهايى پشت سر هم هستند كه خبرشان جمله : * ( « أُولئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْراً عَظِيماً » ) * است و اگر جمله : * ( « وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ » ) * را هم به رفع بخوانيم يعنى همانطور كه از قرآن ابن مسعود نقل شده به صورت « مقيمون الصلاة » بخوانيم ، آن نيز مانند « راسخون » و « مؤتون » و « مؤمنون » مبتداء خواهد بود و خبر همه آنها جمله « اولئك . . . » است . در مجمع البيان گفته است : علماى نحو در اينكه چرا جمله : * ( « وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ » ) * منصوب آمده ؟ اختلاف كرده‌اند ، از آن ميان سيبويه و بصريهاست كه گفته‌اند : از باب مدح است و تقدير آن « اعنى المقيمين الصلاة » است و در توجيه نظريه خود گفته‌اند : وقتى

--> ( 1 ) « سوره يس ، آيه 6 » .