كريم خاطر نشان كرده كه گرفتن ميثاق از بنى اسرائيل مكرر اتفاق افتاده ، مثلا مىفرمايد : « وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّه . . . » « 1 » . و در جاى ديگر مىفرمايد : « وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَلا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ » « 2 » . * ( « فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِآياتِ اللَّه وَقَتْلِهِمُ الأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَقَوْلِهِمْ . . . » ) * حرف « فاء » بر سر اين جمله مىفهماند كه جمله نتيجه اى است كه از مطالب قبل گرفته مىشود و كلمه : * ( « فَبِما نَقْضِهِمْ » ) * جار و مجرورى است متعلق به كلمه : * ( « حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ » ) * در آيه 159 كه بعد از چند آيه و شمردن جرائم بنى اسرائيل در آن آيات آمده و حاصل معنايش اين است كه به خاطر پيمانشكنى آنان حرام كرديم بر آنان طيباتى را كه . . . و اين آيات در اين زمينه سخن دارد كه مجازاتهايى كه خدا بنى اسرائيل را با آنها مجازات كرد بيان كند ، مجازاتهايى كه با عواقب وخيم دنيايى بود و يا عواقب شوم اخروى و در اين آيات از پاره اى سنتهاى زشت بنى اسرائيل سخن رفته كه در آغاز يادى از آنها نشده بود . پس جمله : * ( « فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ » ) * خلاصه گيرى است از پيمانشكنىهايى كه قبلا از بنى اسرائيل خاطر نشان شده بود و بعدا نيز از آنان ذكر مىشود . و جمله : * ( « وَكُفْرِهِمْ بِآياتِ اللَّه » ) * خلاصه گيرى از انواع كفرهايى است كه اين امت به آن گرفتار شدند ، كفرشان در زمان موسى ( ع ) و كفرشان بعد از آن زمان كه قرآن كريم بسيارى از آن كفرها را بر شمرده و از جمله آنها دو موردى است كه در اول اين آيات آمده ، يكى در جمله : * ( « فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا أَرِنَا اللَّه جَهْرَةً » ) * و يكى ديگر در جمله : * ( « ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ » ) * و اگر اين دو نوع كفر در آن آيات قبل از ساير كفرهاشان ذكر شده ، ولى در آيه مورد بحث در آخر آمده ، براى اين بوده كه مقام صدر آيات با مقامى كه آيه مورد بحث دارد مختلف است و به همين جهت مقتضاى آن دو نيز مختلف شده ، توضيح اينكه از آنجا كه در صدر آيات متعرض درخواست بنى اسرائيل شد كه از پيامبرشان

--> ( 1 ) و به ياد آر ، آن زمانى را كه ما پيمان بنى اسرائيل را اينطور گرفتيم كه جز اللَّه كسى را نپرستيد . « سوره بقره ، آيه 83 » . ( 2 ) و چون گرفتيم ميثاقى از شما خون يكديگر را مريزيد و خودتان را از وطن خود اخراج مكنيد پس اقرار نموديد و شما شهادت مىدهيد . « سوره بقره ، آيه 84 » .