السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
155
تفسير الميزان ( فارسي )
و در تفسير عياشى در ذيل آيه شريفه : * ( « لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ . . . » ) * از محمد بن مسلم از امام باقر ( ع ) روايت آمده كه فرمود : وقتى آيه شريفه بالا كه مىفرمايد : « هر كس بدى كند سزا داده مىشود » نازل شد ، بعضى از اصحاب رسول خدا ( ص ) به يكديگر گفتند : چقدر لحن اين آيه شديد است رسول خدا ( ص ) به ايشان فرمود : بله لحن آن سخت است و بين شما و اهل كتاب فرقى نگذاشته ولى اين فرق بين شما و آنان هست كه شما و آنان در مال و جان و اولاد خود گرفتار بلاها مىشويد ، آيا جز اين است ؟ گفتند : نه ، همين طور است ، فرمود : اين بلاها در مورد شما مسلمانان وسيله اى است كه خداى تعالى در برابر آن پاداشتان مىدهد و گناهانتان را محو مىكند ولى در كفار اين اثر را ندارد . مؤلف : اين معنا به طرقى بسيار در جوامع اهل سنت از صحابه نقل شده و در در المنثور است كه احمد ، بخارى ، مسلم و ترمذى از ابى سعيد خدرى روايت كردهاند كه گفت ، رسول خدا ( ص ) فرمود : مؤمن هيچ رنجى و مرضى و همى و آزارى و غمى نمىبيند و حتى هيچ خارى به دستش نمىخلد مگر آنكه خداى تعالى آن ناراحتيها را كفاره گناهانش قرار مىدهد « 2 » . مؤلف : و اين معنا بطور مستفيض و سرشار از رسول خدا ( ص ) و از ائمه هدى ( ع ) روايت شده . و در كتاب عيون به سند خود از حسين بن خالد از امام ابى الحسن رضا ( ع ) روايت آمده كه فرمود : من از پدرم شنيدم كه از پدرش امام صادق ( ع ) روايت مىفرمود كه : آن جناب فرموده بود : اگر خداى تعالى ابراهيم را خليل خود گرفت براى اين بود كه نه هيچ سائلى را رد كرد و نه از احدى غير از خداى تعالى چيزى را درخواست نمود . « 3 » مؤلف : و اين صحيحترين روايت است در توجيه اينكه چرا خداى تعالى ابراهيم را خليل خود گرفت ، براى اينكه با لفظ و لغت هم مطابق است ، چون خلت به معناى حاجت است و خليل تو كسى است كه حوائج خود را به تو بگويد و از تو رفع حاجت بخواهد ، البته وجوهى ديگر در اين باب روايت شده ولى همانطور كه گفتيم وجه بالا درستتر است .
--> ( 1 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 277 . ( 2 ) در المنثور ، ج 2 ، ص 228 . ( 3 ) عيون اخبار الرضا ، ج 2 ص 76 ح 4 ، ط انتشارات جهان .