السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

141

تفسير الميزان ( فارسي )

دهد ، چه مرد باشد و چه زن ( البته در صورتى كه ايمان داشته باشد ) پاداش خود را كه همان بهشت است خواهد ديد . . . . جمله : * ( « مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِه » ) * مطلق است و به همين جهت هم شامل كيفرهاى دنيوى مىشود كه شريعت اسلام آن را مقرر كرده ، از قبيل قصاص كردن جانى و بريدن دست دزد و شلاق زدن و سنگسار كردن زانى و امثال آن از احكام سياسات و غير سياسات و هم شامل كيفرهاى اخروى مىشود كه خداى تعالى چه در كتابش و چه به زبان رسول گراميش آنها را وعده داده است . مناسب با مورد آيات كريمه مورد بحث و منطبق با آنها نيز همين بود كه جمله مورد بحث را مطلق بياورد ، چون در رواياتى كه در شان نزول اين آيات وارد شده ، آمده است كه : اين آيات درباره سرقتى نازل شد كه شخصى مرتكب آن شده بود و آن گاه گناه خود را به گردن فردى يهودى يا مسلمان انداخته بود ، تازه او و دار و دسته اش به پيغمبر ( ص ) اصرار مىكردند كه عليه آن يهودى يا مسلمان بى گناه حكم كند . و باز به همين جهت جمله : * ( « وَلا يَجِدْ لَه مِنْ دُونِ اللَّه وَلِيًّا وَلا نَصِيراً » ) * نيز مطلق شده ، هم شامل ولى و نصيرهاى دنيوى از قبيل رسول اللَّه ( ص ) و يا اولى الامر مىشود و در نتيجه مىفهماند كه آن دو وى را شفاعت مىكنند و نه خويشاونديش با آن دو برايش فائده اى دارد و نه احترام اسلام و دين از شلاق خوردن او جلوگيرى مىكند و هم شامل ولى و نصيرهاى اخروى مىشود و مىفهماند كه در آخرت هيچ كس نمىتواند از معذب شدن گنهكاران مانع شود مگر افرادى كه آيات بعد شامل آنان است . * ( « وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلا يُظْلَمُونَ نَقِيراً » ) * اين آيه شريفه بيانگر وضع شق دوم است و پاداش كسانى را خاطرنشان مىسازد كه اعمال صالح مىكنند و آن پاداش عبارت است از بهشت ، چيزى كه هست خداى تعالى در اين آيه از يك جهت رسيدن به بهشت را توسعه و تعميم داده و از سوى ديگر فعليت آن را مقيد كرده به قيدى كه آن فعليت را تضييق مىكند . از يك سو شرط كرده كه صاحب عمل صالح اگر بخواهد به پاداش خود يعنى بهشت برسد ، بايد كه داراى ايمان باشد ، چون هر چند پاداش در برابر عمل است و ليكن آنكه كافر است كفرش براى او عملى باقى نمىگذارد و هر عمل صالحى بكند آن را حبط و بىاجر مىنمايد ، هم چنان كه قرآن كريم در جاى ديگر فرموده : « وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ ما كانُوا