السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
79
تفسير الميزان ( فارسي )
مىتواند از تاويل قرآن آگاه شود ، بيانش اين است كه آيه شريفه به قرينه صدر و ذيلش و به قرينه آيات بعدش تنها در صدد تقسيم آيات قرآن به دو قسم محكم و متشابه است ، و نيز در صدد تقسيم مردم است به دو قسم : يكى آنهايى كه ايمان به قرآن دارند ، و قرآن را برنامه زندگى خود مىدانند ، هر چه از آياتش را فهميدند عمل مىكنند ، و علم آنچه را نفهميدند به خدا واگذار مىكنند . طايفه دوم بيماردلان و منحرفينى هستند كه كارى به هدايت قرآن ندارند ، فقط آن را وسيله قال و قيل و فتنه انگيزى قرار مىدهند ، كه قهرا بيشتر به آيات متشابه آن دست انداخته جنجال به پا مىكنند . پس منظور آيه شريفه در ذكر « راسخين در علم » ، اين است كه حال آنان و طريقه ايشان را بيان نموده و در ازاى آن مدحشان كند ، و در مقابل ، بيماردلان را مذمت نمايد ، زائد بر اين مقدار ، خارج از مقصود اوليه آيه است ، و هر وجهى كه ذكر كردهاند تا اينكه به گردن آيه بگذارند كه مىخواهد راسخين در علم را هم شريك خدا كند ، و بگويد آنان نيز مىتوانند علم به تاويل داشته باشند ، وجوهى است ناتمام كه بيانش گذشت ، پس باقى مىماند انحصارى كه از جمله : * ( « وَما يَعْلَمُ » ) * استفاده مىشود ، كه هيچ چيزى نمىتواند ناقض آن شود ، نه اينكه و او را عاطفه بگيريم ، و نه كلمه « الا » و نه هيچ چيز ديگر ، پس آنچه اين آيه بر آن دلالت دارد اين است كه علم به تاويل منحصر در خدا و مختص به او است . ليكن اين انحصار منافات ندارد با اين كه دليل ديگرى جداى از آيه مورد بحث ، دلالت كند بر اينكه خداى تعالى اين علم را كه مختص به خودش است به بعضى از افراد داده ، هم چنان كه در نظاير اين علم هم آياتى داريم كه دلالت دارد بر اينكه مختص به خداست و در عين حال آياتى داريم كه مىگويد خدا اين علم را به غير خودش نيز داده ، مانند علم به غيب كه از يك سو مىفرمايد : « قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّه » « 1 » . و نيز مىفرمايد : « إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّه » « 2 » و مىفرمايد : « وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ » « 3 » كه همه اينها دلالت دارند بر اينكه تنها خداى تعالى علم غيب مىداند ، و از سوى ديگر مىفرمايد : « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ »
--> ( 1 ) بگو هيچ كس كه در آسمانها و زمين است غيب نمىداند مگر خدا . ( سوره نمل آيه 65 ) . ( 2 ) سوره يونس آيه 20 . ( 3 ) سوره انعام آيه 59 .