السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
556
تفسير الميزان ( فارسي )
پرتاب مىكردند ، كعبه خراب شد و آتشهايى كه باز با منجنيق به سوى شهر مىريختند ، پرده كعبه و قسمتى از چوبهايش را بسوزانيد ، بعد از آنكه با مردن يزيد جنگ تمام شد ، عبد اللَّه بن زبير به فكر افتاد ، كعبه را خراب نموده بناى آن را تجديد كند ، دستور داد گچى ممتاز از يمن آوردند ، و آن را با گچ بنا نمود و حجر اسماعيل را جزء خانه كرد ، و در كعبه را كه قبلا در بلندى قرار داشت ، تا روى زمين پائين آورد . و در برابر در قديمى ، درى ديگر كار گذاشت . تا مردم از يك در درآيند و از در ديگر خارج شوند و ارتفاع بيت را بيست و هفت ذراع ( تقريبا سيزده متر و نيم ) قرار داد و چون از بنايش فارغ شد ، داخل و خارج آن را با مشك و عبير معطر كرد ، و آن را با جامه اى از ابريشم پوشانيد ، و در هفدهم رجب سال 64 هجرى از اين كار فارغ گرديد . و بعد از آنكه عبد الملك مروان متولى امر خلافت شد ، حجاج بن يوسف به فرمانده لشكرش دستور داد تا به جنگ عبد اللَّه بن زبير برود كه لشكر حجاج بر عبد اللَّه غلبه كرد و او را شكست داده و در آخر كشت و خود داخل بيت شد و عبد الملك را بدانچه ابن زبير كرده بود خبر داد . عبد الملك دستور داد ، خانه اى را كه عبد اللَّه ساخته بود خراب نموده به شكل قبلىاش برگرداند . حجاج ديوار كعبه را از طرف شمال شش ذراع و يك وجب خراب نموده و به اساس قريش رسيد و بناى خود را از اين سمت بر آن اساس نهاد ، و باب شرقى كعبه را كه ابن زبير پائين آورده بود در همان جاى قبليش ( تقريبا يك متر و نيم يا دو متر بلندتر از كف ) قرار داد و باب غربى را كه عبد اللَّه اضافه كرده بود مسدود كرد آن گاه زمين كعبه را با سنگهايى كه زياد آمده بود فرش كرد . وضع كعبه بدين منوال باقى بود ، تا آنكه سلطان سليمان عثمانى در سال نهصد و شصت روى كار آمد ، سقف كعبه را تغيير داد . و چون در سال هزار و صد و بيست و يك هجرى احمد عثمانى متولى امر خلافت گرديد ، مرمتهايى در كعبه انجام داد ، و چون سيل عظيم سال هزار و سى و نه بعضى از ديوارهاى سمت شمال و شرق و غرب آن را خراب كرده بود ، سلطان مراد چهارم ، يكى از پادشاهان آل عثمان دستور داد آن را ترميم كردند و كعبه ديگر دستكارى نشد تا امروز كه سال هزار و سيصد و هفتاد و پنج هجرى قمرى و يا سال هزار و سيصد و سى و پنج هجرى شمسى است . شكل كعبه كعبه بنائى است تقريبا مربع ، كه از سنگ كبود رنگ و سختى ساخته شده ، بلندى اين