بيان آيات سوره آل عمران ، اين مقصود را دنبال مىكند كه مؤمنين را به توحيد كلمه بخواند ، تشويقشان كند تا هر چه زودتر يك پارچه شوند ، و خود را براى مقابله با دشمنان يعنى يهود و نصارا و مشركين آماده سازند ، بايد در مقابل ناملايماتى كه مىبينند صبر كنند ، زيرا موقعيتى بس خطرناك دارند ، چون دشمنان مشغول جمعآورى نيرو هستند و در خاموش كردن نور خدا با دست و دهان خود يكدل و يك جهت شده‌اند . اين احتمال خيلى به ذهن نزديك مىرسد كه سوره آل عمران همه اش يكباره نازل شده باشد ، براى اينكه آياتش كه دويست آيه است ظهورى روشن در بهم پيوستگى و انسجام دارد ، و از اول تا به آخر متناسب با هم است ، و پيداست كه همه اغراض آنها بهم مربوط است . و به همين جهت اين احتمال از هر احتمالى ديگر به نظر قوىتر مىآيد ، كه بگوئيم اين سوره وقتى به رسول خدا ( ص ) نازل شده كه تا حدودى دعوتش جا افتاده بود براى اينكه در بين آياتش ، هم سخنى از جنگ احد ، و واقعه مباهله و نفرين كردن با نصاراى نجران ، و يادى از كار يهود ديده مىشود و هم تحريكى نسبت به مشركين است . و نيز مسلمانان را به صبر مىخواند ، و دستور مىدهد تا يكديگر را به صبر سفارش كنند ، و دست به دست يكديگر داده وحدتى تشكيل دهند . و همه اينها مؤيد اين معنا است كه سوره مورد بحث ، در روزگارى نازل شده كه مسلمانان ، مبتلا به دفاع از حوزه دين بودند ، دفاعى كه براى آن ، همه قوا و اركان خود را بسيج كرده بودند . از يك طرف در اثر فتنه جوئيهاى يهود و نصارا در داخل جمعيت خود ، با درگيريها و فتنه و آشوبها روبرو بودند ، فتنه هايى كه تشكل آنان را سست مىكرد ، بايد براى خاموش كردن آشوبهاى آنان قسمت عمده اى از وقت خود را صرف احتجاج و بگومگوى با آنان كنند ، و از سوى ديگر با مشركين درگير بودند ، و بايد با آنها بجنگند ، و هميشه در حال آماده باش بوده و لحظه اى امنيت نداشته باشند ، چون در آن ايام اسلام در حال انتشار بوده و آوازه اش همه جا را پر كرده بود ، و مردم دنيا چه يهودش و چه مسيحيش و چه مشركش همه عليه اسلام قيام كرده بودند .