در اين آيات دوباره متعرض حال عموم اهل كتاب مىشود ، اما با لسان و نظمى ديگر ، غير از آن نظمى كه در سابق داشت ، در اين آيات و آيات ملحق به آن كه بعدا مىآيد بر حسب مناسبتى كه با خصوصيات بيانات داشته ، مسائل متفرقه اى را ايراد مىكند ، مانند آيه : « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّه . . . » « 1 » و آيه : « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّه » « 2 » و متعرض حال نصارا و ادعاهايى كه در باره عيسى دارند شده و مىفرمايد : * ( « ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَه اللَّه الْكِتابَ . . . » ) * « 3 » و در آياتى بسيار و متفرق ، متعرض امورى شده كه مربوط به مؤمنين است ، نظير دعوتشان به اسلام و اتحاد و پرهيز از ولايت كفار و گرفتن محرم اسرارى از غير مؤمنين . * ( « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَبَيْنَكُمْ » ) * خطاب در اين آيه به عموم اهل كتاب است و دعوت : « اى اهل كتاب بيائيد به سوى كلمه اى كه . . . » در حقيقت دعوت به اين است كه همه بر معناى يك كلمه متفق و مجتمع شويم ، به اين معنا كه بر مبناى آن كلمه واحده عمل كنيم و اگر نسبت را به خود كلمه داده ، براى اين بوده كه بفهماند كلمه نامبرده چيزى است كه همه از آن دم مىزنند و بر سر همه زبانها است ، در بين خود ما مردم هم معمول است كه مىگوئيم : مردم در اين تصميم يكدل و يك زبانند ، و اين مىفهماند كه در اعتقاد و اعتراف و نشر و اشاعه آن همه متحدند ، در نتيجه معناى آيه مورد بحث چنين مىشود : بيائيد همه به اين كلمه چنگ بزنيم و در نشر و عمل به لوازم آن دست به دست هم دهيم . و كلمه « سواء » در اصل مصدر است ، ولى در معناى صفت يعنى « متساوى الطرفين » نيز استعمال مىشود ، و معناى جمله : * ( « سَواءٍ بَيْنَنا وَبَيْنَكُمْ » ) * اين است كه كلمه مذكور ، كلمه اى است كه تمسك بدان و عمل به لوازمش بين ما و شما مساوى است و همه ما بايد به آن تمسك جوييم و بنا بر اين توصيف كلمه به صفت « سواء » ، در حقيقت توصيف به حال خود كلمه نيست بلكه توصيف به حال متعلق آن است كه همان تمسك و عمل است ، و توجه كرديد كه عمل مربوط به معناى كلمه است نه خود آن ، هم چنان كه جمع شدن نيز جمع شدن بر معناى كلمه است نه خود آن ، و اين جمله خالى از عنايتى مجازى نيست ، پس در اين كلام وجوهى از عنايات

--> ( 1 ) « سوره آل عمران ، آيه 98 » . ( 2 ) « سوره آل عمران ، آيه 99 » . ( 3 ) « سوره آل عمران ، آيه 79 » .