آيه شريفه مورد بحث چنين مجرايى دارد و منظور از اينكه فرمود : * ( « فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَكُمْ وَنِساءَنا وَنِساءَكُمْ وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَكُمْ . . . » ) * اين است كه اى پيامبر گراميم ايشان را دعوت كن و به ايشان پيشنهاد كن تو با نزديكانت آنهايى كه در دعوت و علم تو شريك هستند حاضر شوى ، ايشان هم با اهل و نزديكان خود حاضر شوند و آن گاه با يكديگر مباهله كنيد ، ولى اين دعوت را به مقتضاى ظاهر حال ( كه رسول خدا ص هم مانند همه مردم زن و فرزندى دارد و نصارا هم مانند همه مردم زنان و فرزندانى دارند ) تكيه داده ، مىفرمايد : « بگو بيائيد تا ما زنان و مردان و فرزندان خود را و شما زنان و مردان و فرزندان خود را دعوت كنيم و آن گاه با يكديگر مباهله نمائيم » ، اين ظاهر حال است ، پس اگر واقع امر بر خلاف اين باشد يعنى در طرف رسول خدا ص ، به جاى زنان يك زن و به جاى انفس دو مرد و به جاى فرزندان دو فرزند حاضر شدند و در طرف نصاراى نجران تنها مردانى حاضر شدند بدون زن و فرزند ، كلام دروغ نيست ، شاهدش هم اين است كه وقتى نصاراى نجران ديدند كه پيامبر اسلام با يك مرد و يك زن و دو پسر مىآيد ، نگفتند عمل تو با گفتارت مخالف است و تو دروغ گفتى ، و نيز به آن جناب نگفتند ما از اينكه دستور تو را مبنى بر آوردن زنان و فرزندان عمل نكرديم عذر مىخواهيم ، چون دسترسى به زنان و فرزندان خود نداشتيم و نيز هر كس اين قصه را بشنود هيچ به ذهنش نمىرسد كه آيه شريفه با آنچه واقع شده نمىسازد و رواياتى كه داستان را حكايت مىكند جعلى و دست خورده است . اين را گفتيم تا پاسخ كلام ديگر مفسر « 1 » مورد نظر را هم داده باشيم كه گفته است : وفد نجران ( كه شيعه مىگويد آيه در باره آنان نازل شده ) نه زنانى همراه داشتند و نه فرزندانى . . . 4 - اينكه گفته : نهايت چيزى كه از آيه استفاده مىشود اين است كه خداى تعالى به رسول گرامى خود دستور داده كسانى را كه از اهل كتاب در مورد عيسى ع بگو مگو و جدال مىكنند دعوت كند به اينكه با زنان و مردان و اطفال خود و مؤمنين هم مردان و زنان و اطفالشان يك جا جمع شوند و با ابتهال و تضرع از درگاه خدا بخواهند كه از ميان دو طايفه آن طايفه اى را كه در باره عيسى ع دروغ مىگويد لعنت و از رحمت خود دور سازد - تا آنجا كه مىگويد - آن كيست كه ايمان به خدا داشته باشد و راضى شود چنين دو جمعيتى را از اهل حق و اهل باطل يك جا جمع نموده ، هر يك براى طلب لعنت و دورى طرف ديگر از رحمت خدا متوجه درگاه خدا شوند ، چه جسارتى و چه استهزايى به قدرت خدا و عظمت او

--> ( 1 ) تفسير المنار ج 3 ص 322 .