السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
326
تفسير الميزان ( فارسي )
در معناى طهارت داشتيم . و از آنجايى كه در آيه شريفه كلمه « رافعك » مقيد به قيد « الى » شده معلوم مىشود كه منظور از اين رفع ، رفع معنوى است نه رفع صورى و جسمى ، چون خداى تعالى در مكانى بلند قرار نگرفته تا عيسى ع را به طرف خود بالا ببرد ، او مكانى از سنخ مكانهاى جسمانى كه اجسام و جسمانيات در آن قرار مىگيرند ندارد ، به همين جهت دورى و نزديكى نسبت به خداى تعالى هم دورى و نزديكى مكانى نيست ، پس تعبير مذكور نظير تعبيرى است كه در آخر همين آيه آورده و فرموده : * ( « ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ . . . » ) * ، مخصوصا اگر منظور از توفى قبض روح باشد كه خيلى روشن خواهد بود كه منظور از رفع ، رفع معنوى است يعنى ترفيع درجه و تقرب به خداى سبحان ، نظير تعبيرى كه قرآن كريم در باره شهدا يعنى كشته شدگان در راه او آورده و فرموده : « أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ » « 1 » ، كه منظور از كلمه « عند » ظرف مكانى نيست ، بلكه تقرب معنوى است و باز نظير تعبيرى كه در سوره مريم در شان ادريس ع آورده فرموده : « وَرَفَعْناه مَكاناً عَلِيًّا » « 2 » ، كه منظور از مكان در آن جمله مكانت و منزلت است ، نه مكان مادى . و چه بسا گفته باشند كه مراد از « رفع عيسى ع به سوى خدا بالا بردن روح و جسم عيساى زنده به آسمان است » چون از ظاهر قرآن شريف بر مىآيد كه خداى تعالى عيسى ع را در حالى كه زنده بود به آسمان مادى و جسمانى بالا برده و مقام قرب خداى سبحان و محل نزول بركات و مسكن ملائكه مكرم هم همين آسمان مادى است و شايد در آينده انشاء اللَّه موفق شويم بحثى پيرامون معناى آسمان ايراد كنيم . در آيه شريفه اول « توفى » آن گاه « رفع » و سپس « تطهير از كافران » ذكر شده و تطهير از كافران را فرع و تابع رفع قرار داده و اين مىرساند كه منظور از تطهير هم تطهير معنوى است نه ظاهرى ، چون گفتيم منظور از « رفع » رفع معنوى است ، پس تطهير عيسى دوريش از كفار و مصونيتش از معاشرت با ايشان و افتادنش در جامعه آلوده به قذارت كفر و جحود است . * ( « وَجاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ » ) * اين قسمت از آيه وعده اى است از خداى تعالى به عيسى ع كه به زودى پيروانش بر مخالفين كافر به نبوتش ، تفوق پيدا مىكنند و اين تفوقشان تا روز قيامت دوام
--> ( 1 ) بلكه ( شهيدان راه خدا ) زنده به حيات ابدى شدند و در نزد خدا متنعم خواهند بود . « سوره آل عمران ، آيه 169 » . ( 2 ) ما او را به مكانى بلند بالا برديم . « سوره مريم ، آيه 57 » .